LAKIP sa mga Outstanding Filipinos sa Literature si Peter Solis Nery. Bugal ini siya sang Dumangas, Iloilo.
Poet, fictionist, author, kag filmmaker. Sa iya pagsulat sa English, Filipino, kag Hiligaynon, nakatapos siya sulat sang at least 35 ka libro kag sang mga screenplay.
Nagsulat man siya, produce, kag direct sang full-length feature film sa Hiligaynon, ang Gugma sa Panahon sang Bakunawa (Love in the Time of the Bakunawa), nga isa ka finalist sa 1st Sineng Pambansa National Film Competition sang Film Development Council of the Philippines.
Ginpadunggan siya sang UP Distinguished Alumnus Award in Championing Hiligaynon Literature and Regional Culture sadtong 2023.
Multi-awarded si Nery sa madamo nga ginpasakupan nga mga prestigious literary contests. Inducted gani siya sa Palanca Awards Hall of fame sadtong 2012.
Lakip sa iya mga award-winning short stories amo ang masunod: Lirio (1998); Ang Pangayaw (2000); Ang Kapid (2006); Candido (2007); Donato Bugtot (2011); Si Padre Olan kag ang Dios (2013); kag Ang Milagro sa Ermita (2017).
NOTABLE HILIGAYNON WRITERS
* Graciano López Jaena (1856-1896) – journalist, orator, kag rebolusyonaryo halin sa Jaro, Iloilo City. Kilala siya sa iya mga sinulatan sa La Solidaridad kag sang satirical story nga Fray Botod. Isa siya sang aton national heroes.
* Angel Magahum Sr. (1867–1931) – writer, editor kag composer. Nag-compose sang Iloilo ang Banwa Ko. Natawo sa Molo, Iloilo City.
* Valente Cristóbal (1875–1945) – Hiligaynon playwright. Natawo sa Polo, Bulacan (karon Valenzuela City), nagpuyo sa Iloilo City..
* Magdalena Jalandoni (May 27, 1891– Sept.14, 1978) – novelist, playwright, short story writer, sculptor, painter, kag feminist. Natawo sa Jaro, Iloilo City. Sadtong 1977, nagbaton siya halin sa gobyerno sang prestigious Republic Cultural Heritage Award tungod sang iya literary achievements.
* Serapion C. Torre (1892–1942) – Hiligaynon litterateur, poet, novelist, zarzuela writer, kag playwright, kilala bilang Father of Modern Hiligaynon Literature. Natawo sa Mandurriao, Iloilo City.
* Flavio Zaragoza y Cano (1892–1965) – lawyer, journalist, poet, kag poet-translator (from Spanish) nga ginkilala nga “Prince of Poets”.
* Delfin Gumban, natawo sa Pavia, Iloilo. Katulad ni Zaragoza nagdaug man bilang “Batharing Mamalybay” sa sunod nga poetry contest nga ginsakdag sang Makinaugalingon Printing Press sa Iloilo sadtong 1926.
* Leoncio P. Deriada (1938-2019), natawo sa Barotac Viejo, Iloilo. Multi-awarded fictionist, poet, playwright kag professor emeritus of creative writing and literature sa UP Visayas, nga ginkilala bilang “Father of Contemporary West Visayan Literature”. Elevated sa Palanca Hall of fame sadtong 2001.
* Quirino (Quin) Baterna (1938-2009), 1993 awardee for Hiligaynon Fiction bilang Pambansang Alagad ni Balagtas sa pagkilala sang UMPIL (Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas). Nangin judge sa HiligaynonSection sang 51st Don Palanca Memorial Awards for Literature. Nagsulat sang sobra isa ka libo ka mga binalaybay, malip-ut nga mga sugilanon, mga nobela kag mga artikulo sa magasin sang Yuhom kag Hiligaynon.
* Atty. Ramon L. Muzones (1913–1992) – novelist, poet, kag essayist. Natawo sa Miag-ao, Iloilo. Ginkilala (posthumously) bilang National Artist of the Philippines for Literature sadtong 2018. Tagbaton man sang Pambansang Alagad ni Balagtas award sang UMPIL (2014). Founder (1948) kag First President sang Sumakwelan Iloilo. Nakasulat sang sobra 60 ka matahum nga mga nobela sa Hiligaynon. Ang Margosatubig isa sang 1946 novels ni Muzones, nga na-serialize sa Yuhum Magazine nga ginbalhag sang Diolosa Publishing House isa Iloilo City sadtong 1947.
* Nilo P. Pamonag, fictionist kag poet nga nangin Iloilo judge. UMPIL 2014 awardee bilang Pambansang Alagad ni Balagtas.
* Conrado Saquian Norada (born 1921) – fictionist, lawyer, intelligence officer kag gobernador sang probinsya sang Iloilo halin 1969 tubtub 1986. Co-founder kag editor sang Yuhum magazine. Natawo sa Miag-ao, Iloilo..
Ginpadunggan bilang Pambansang Alagad ni Balagtas (Ilonggo fiction) sang UMPIL.
NATIONAL ARTISTS FOR LITERATURE AND THE ARTS
* Atty. Ramon L. Muzones (1913–1992) – prolific novelist, poet, kag essayist. Natawo sa Miagao, Iloilo. Ginkilala (posthumously) bilang National Artist of the Philippines for Literature sadtong 2018.
* Jovita Flores Fuentes (1895 – 1978), Filipina soprano singer nga tumandok sang Capiz. Ginkilala bilang First Filipina nga National Artist for Music sadtong 1976, isa sang pila lang ka Filipina nga ginpadunggan sing international acclaim sa European opera scene.
Segurado kita nga madamo pa sining notable nga mga Ilonggo sa patag sang Letters and Arts nga madiskubrihan naton sa padayon naton nga research. Sa kakulangan sang panahon, wala na ugaling naton malab-ut sila sa natalana nga panahon sang aton research.
Sorry…Pero, kon may kahigayunan nga mahibal-an man ninyo sila, pahibalua lang ninyo ako kay pronto ipaggwa naton diri sa aton kolum./PN
