NAGAKATABU sa kalibutan nga aton na naantisipar nga magaluntad apang wala kita kahibalo kon san-o. Indi naton mapaktan, wala sang kasiguruhan, apang ang pat-ud amo nga may mahalitan, may matublag, may mahul-an.
Kaangay sang pagluntad sang giyera sa Middle East, wala kita nakapanginlaman, wala ginlauman, apang natabu sa tunga sang kampante nga pangabuhi.
Ang giyera sa iban nga pungsod, sa iban nga kontinente, malayo sa aton apang ang epekto mabatyagan sa gihapon tungod nga ang aton kinahanglanon nga langis didto nagahalin kag ang madamo nga overseas Filipino workers didto nagatrabaho.
Ang remittance ukon mga ginapadala nga kwarta sang mga OFW gikan sa ila gina-obrahan padulong sa ila pamilya ang maapektuhan.
Kon matublag ang ila trabaho didto, apektado man ang ila pagpadala sang kwarta sa ila pamilya. Apektado man ang hulag sang aton nga ekonomiya.
Nagatay-og ang ekonomiya sang kalibutan, nagakahul-an sang trabaho ang aton mga kasinmanwa kag huol para sa aton bisan malayo kita sa giyera.
Suno sa Department of Migrant Workers (DMW) Region 6, kutob sang Marso 2026, may yara sang ginabulubanta 12,334 ka Ilonggo OFWs gikan sa probinsya ang yara didto sa magamo nga rehiyon.
Nagahingyo sang repatriation ang 42 ka OFW.
Kapin sa 119 tubtob 551 ka OFWs naman ang gikan sa Iloilo City.
May iban nga nagapabilin tungod nga malayo sila sa sentro sang giyera. Bisan pa nga ila mabatian ang pag-uwang sang sirena, ang paglagabong sa malayo, ila makita ang timbuok sang aso, kag ang pag-igrab sang kalayo sa kahawaan kag sa lugar nga gintup-an sang mga bomba, apang para sa ila malayo sila sa peligro.
Apang, sa mga OFW naman nga yara sa luyo sang giyera, mataas ang peligro, ginakulbaan, kag nagakabalaka sa ila kahimtangan, ang solusyon amo ang magbiya sa lugar kag magpauli nga wala sang preparasyon, nga ang dala amo ang dughan nga nagakuba-kuba.
Matuod, yara ang gobyerno nga nagabulig sa ila pagpauli, may ayuda nga ihatag para sa natuga nga kahul-anan sang giyera kag may mga lokal nga gobyerno nga naga-atipan para sa ila alternatibo nga palangabuhian.
Masakit nga indi matuman ang handom, nga nautod ang paghimakas nga makatibawas bangud sa giyera. Nangin mabudlay nga lab-uton ang ginatuyo nga katibawasan bangud nawad-an sang trabaho.
Apang, kon positibo ang aton panulok, kon kabigon naton nga isa ka pagligwat sang direksyon sa kabuhi ang natabu, kag apresyaron nga mas may manami nga bagay nga nagahulat sa pagpauli, mas magamag-an ang sitwasyon kon batunon ang kapalaran kag maninguha nga hakson ang bag-o nga higayon.
May mga kapaslawan sa kabuhi nga nagaluntad, indi man maluyagan, apang kinahanglan batunon kag ipangabuhi.
Kabigon lang nga isa ka paglisu sang timon para sa mas maathag nga direksyon, para sa mas luwas nga banas, kag para sa mas masanag nga bwas-damlag.
Paagi sa pagtuo kag paghimakas, ang kahul-anan sa luwas sang pungsod mahimo nga mapun-an diri sa pagnegosyo sa palibot. Basi pa lang nga ang swerte yari lang sa dutang natawhan.
Gamiton sang husto kag sa mapuslanon nga paagi ang ginahatag nga ayuda sang gobyerno, tun-an kon paano ini mapamuad kag mapasangkad agud nga mas mabungahon ang paghimakas.
May yara man sang ginatan-ay nga pautang ang gobyerno para sa mga OFW. Manubo ang interes kag may paaman pa nga pila ka bulan antes suguran ang pagbayad.
May mga ahensya sang gobyerno nga nagapatigayon kon sa diin makahulam sang kapital para sa pagsugod sang negosyo.
Madamo sang alternatibo nga madangpan ang mga nagahimakas nga makaangkon sang alternatibo nga palangabuhian matapos mawad-an sang trabaho sa luwas sang pungsod.
Importante nga ipadayon ang paghandom, indi magpaluya, indi mawad-an sang paglaum. Magbatu sa hangkat sang kabuhi, maghimakas agud nga mabuhi.
Ang tanan may katuyuan, may mensahe, may leksyon nga ginapalab-ot sa kada isa sa aton.
Yara sa aton ang pagbasa sa letra sang sirkumstansya para sa aton bentaha.
Indi pag-ikahuya ang kaugalingon kon nagpauli nga wala sang bitbit nga pasalubong, ukon handom nga wala natigayon.
Tindog lang kag maghimakas, ang tanan may paglaum, ang tanan may higayon samtang nagaginhawa, samtang buhi.
Sa tanan nga OFW nga apektado kag nagpauli, kabigon naton nga ang natabu isa lang ka pagligwat sang direksyon, aton sundon, para sa mas luwas kag masanag nga palaabuton.
Ang inyo pagpauli sa aton lugar isa ka higayon agud mausar ninyo ang inyo eksperyensya kag natun-an sa inyo gin-obrahan para magamit diri kag makahatag sang benepisyo sa inyo mga kasimanwa. (bertladera@gmail.com/PN)
