[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’Panugdaon ni Matt ‘ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=”]
Ni Wenceslao “Matt” E. Mateo Jr.
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=”]
Wanted: Patyo sa phased-out PUVs
ANG Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) gin-lunsar sang Department of Transportation (DOTr) sang sini lang nga tuig, 2017, agud mapa-improbar ang transportasyon pampubliko.
Plano sang DOTr nga buslan (replace) ang mga 180,000 ka public utility jeepneys (PUJs) kag ang mga bus (PUBs) kag iban pa nga mga public Utility Vehicles (PUVs) sang safer, more comfortable and more environmentally-friendly nga mga salakyan. Mauna na diri ang mga PUVs nga at least 15 anyos na ang edad.
Ang gina-require sang gobyerno nga alternatibo nga mga salakyan amo ang may Euro 4-compliant engine ukon electric engine agud malikawan ang ginabuga sini nga pollution. Iban nga requirement nagalakip sang CCTV camera, speed limiter kag GPS monitor.
Naga-opreser man ang gobyerno sang may manubo nga interes nga loan (6% lang) sa mga operator, lakip ang Php80,000 nga subsidy sa kada operator agud mapamag-an ang huol nila sa lubos nga pag-acquire sining bag-o nga mga unit sa sulod sang pitu ka tuig.
Nagapamatok ugaling sini ang mga operator kag drayber tungod sa dugang nga kapital nga kinahanglan agud tukuron ining bag-o nga salakyan.
Sunu sa ila, ang Php400,000-P600,000 nga kapital sa PUJ mangin Php1.4 tubtub Php1.6 ka milyon na sa sining bag-o nga salakyan nga daku nga dugang nga huol sa ila.
Ining huol, sunu sa ila, luas sa pagbayad sa sining mas mahal nga salakyan sa bahin sang mga operator labi na gid ang mga magagmay, magalakip sang daku nga iban sa kitaon nila para sa ila pamilya halin sa ila matag-adlaw nga boundary (arkila), kag ang pagsaka sang pletehan sang mga pasahero.
In other words, igu sini ang mga pigado nga mga drayber, magagmay nga operator, kag ang mga commuter nga makasarang lang sa pagsakay sa mga PUVs.
Gindugang pa sang mga drayber nga kon may makakita sing maayo diri amo lang ang “big business” – ang dalagku nga mga manufacturer nga makasarang sa pagtukod sining bag-o nga mga salakyan, ang bangko nga nagapahulam, kag ang mga dalagku nga mga negosyante sang spare parts, nga suspetso nila mga kaalyado sang Presidente.
Nagagwa ugaling nga desidido gid ang gobyerno nga ipatuman ang ining iya modernization program.
In fact, na-schedule na sang DOTr ang implementasyon sining iya modernization program.
Ang Pilot Program ginsiling nga masugod na sa katapusan sang quarter sining 2017, ukon sa palaabuton nga bulan na sang Septyembre, Oktubre, Nobyembre kag Disyembre. Masugod na seguro ang pagtukod sining mga bag-o nga PUVs sa Enero sining 2018. Masunod ang Metro Manila, Metro Cebu, kag Metro Davao sa 2018-19, kag 2019-2020 ang mga Highly Urbanized Cities (HUC), nga nagalakip sang siyudad sang Iloilo kag ang iban pa nga lugar sa pungsod.
-0-0-0-
Meantime, may nagapamangkot kon ano bala ang matabo sa mga ma-phaseout nga mga PUVs.
Ibaligya na gid lang, i-donar ukon, i-cannibalize kag ibaligya ang mapuslan pa nga parts? Sin-o ugaling ang mabakal kon ini nga daan nga mga salakyan indi na matugutan nga makabyahe tungod gina-paislan gani sa mas efficient kag environment-friendly nga mga PUVs? I-donar agud sa gihapon maka-pollute ang maga-usar? Ti, wala gihapon pulos ang programa nga makabulig buhin sang pollution, eh.
Well, puede i-cannibalize ini agud ibaligya ang mapuslan pa nga spare parts. Pila man lang seguro ang bili sina. Kon ipa-scrap mo, mas halos mo pa gani indi makwartahan.
Sa indi na interesado sa sining daan nga PUVs, ang matabo sini amo nga matupa gid lang ini sila sa patyo sang mga inug-abandonar nga mga salakyan, katulad sang nagakatabo sa iban nga pungsod nga ga-contest na sa kadamuon sang tawo sa ila komunidad.
In fact, diri mabayad pa ang tag-iya sa “pagpalubong” sini sa ila sa kon diin nga liblib nga lugar, nga indi na luyag ipakita naton sa mga turista kag aton mga bisita. #
[/av_textblock]
[/av_one_full]
