DIUTAY man lang kami ikumparar sa kadam-an. Mga 10-12% lang, sunu sa mga researchers.
Ugaling, kon upod sa kabilugan sang populasyon sang kalibutan, mga 800 ka milyon man kami. Kag although indi man madamo sa amon ang mapabugal gid namon, indi man mabalewala, in fact daku gid, ang naamot nila para sa kaayuhan sang bug-os nga katauhan sa kalibutan.
Ginatumod naton diri ang mga walis (left-handed), ukon ang nagagamit preferably sang wala nga kamot, nga magaselebrar worldwide sang International Lefthanders’ Day buas, Agosto 13.
***
Upod sa mga mas bantugon sa kalibutan amo ang aton Pambansang Kamao nga si left-handed Manny Pacquiao, nga isahanon sa kalibutan nga naga-uyat sang walo (8) ka world titles sa boksing.
Paeng Nepomuceno: Six-time world champion sa bowling, nga ginkilala sang Guinness Book of World Records sing madamo nga beses. Four-time World Cup champion kag ginkilala nga pinakabataon nga world bowling champion sadtong 1976.
Kag sang sini lang, si Alex Eala sang tennis.
Nalab-ot sini ang Junior combined ranking nga World No. 2 sang Oktubre 6, 2020, kag una nga Filipino nga nagdaug sang isa ka Junior major title. Gindaug ni Alex ang Girls’ Singles title sa 2022 US Open..
Sang magsulod na sa professional tennis sugod sadtong 2025 sa Miami Open, ginlutos dayon ni Alex ang madamo nga top 10 Women’s Tennis Assn. (WTA) players samtang bag-o lang nakilala sa Top 100, kag nangin WTA 500 singles champion pa sa Mubadala DC Open sa Washington, D.C. sadtong Agosto 3, 2026, kag ugaling natalanta sa WTA Rank 20.
Tumalagsahon man ang pagkilala diri sang WTA tennis fans kay Alex bilang “Most Popular” (Darling of the WTA Tour) sa boto nga 89%, nga nalampasan pa sing daku ang popularidad sang WTA defending champ kag ang No. 2.
***
Yara man ang iban nga lefthanders sa patag sang Siyensya tubtub sa Corridors of Power, sa Art kag sa Pelikula. Ining mga lefthander wala lang nag-amot sa ila respective fields, kundi gin-revolutionize pa gani nila.
***
Leonardo da Vinci. Kilala ang iya iconic artworks katulad sang Mona Lisa kag The Last Supper.
Marie Curie. Ginpakigbatu sa iya panahon ang pag-exclude sang kababaehan sa scientific pursuits. Nagapabilin nga isahanon nga tawo nga nagdaug sang Nobel Prizes sa duha ka kategoriya – sa Physics kag sa Chemistry.
Sir Isaac Newton: Arkitekto sang Modern Physics nga nagsugod sang foundations sini.
Albert Einstein: Ang Left-Handed Maestro sang Cosmos. Ang iya Theory of Relativity nagpasanyog sang laws on Modern Physics tubtub sa Space Travel and Time.
Aristotle: Pillar of Western Thought, nga isa ka left-handed philosopher.
Mahatma Gandhi: Champion sang Non-violence movement sa India.
Joan of Arc: Left-Handed Maiden nga nag-inspire kag namuno sang French army sa madamo nga kadalag-an sa tion sang Hundred Years’ War.
Neil Armstrong: Una nga tawo nga nakatapak sa nawong sang bulan (moon) sakay sa Apollo 11 mission halin sa Earth.
***
Madamo man nga left-handed sa British Royal Family. Yara sanday Prince William, Queen Victoria, King George VI, Mother Queen Elizabeth II, King Charles III, kag Prince George.
Left-handed man si Princess Leonor nga heir to the Spanish crown.
***
Sa mga US president, 15 sa ila ang left-handed. Lakip dira sanday Barack Obama, Harry S. Truman, Ronald Reagan, kag ang US President subong nga si Donald Trump.
***
Microsoft founder Bill Gates isa man ka lefthander. Subong man ang innovative entrepreneurs nga sanday Amar Bose, ang founder sang Bose, Mark Zuckerberg, co-founder sang Facebook, kag Apple co-founder nga si Steve Jobs.
***
Yara man dira ang guitar players nga sanday Paul McCartney kag Ringo Starr sang Beatles, rock star Lady Gaga, Academy award winner Angelina Jolie, “America’s Swetheart” Julia Roberts, Girl film sensation Judy Garland kag silent film comedian Charles Chaplin.
Madamo man ang left-handed nga sports celebrities sa tennis, soccer, golf, kag basketball.
Yara man dira ang Associate Justice sang US Supreme Court nga si Ruth Bader Ginsburg, nga nagbilin sang “inspiring and enduring political legacy”.
Si Saint Mother Teresa sang Calcutta left-handed man.
***
Napakot na ninyo seguro nga ining inyo kolumnista left-handed man, although natun-an ko man ang magsulat gamit ang tuo nga kamot sa bulig sang akon iloy. Si asawahon kag ang kamagulangan namon nga anak nga babaye left-handed man. Ang younger daughter lang namon ang right-handed. Gin-erederar seguro namon ini kay Lolo Teban.
Pasensya lang kon indi ko pa malipatan ang makahalam-ot nga kabangdan sang masami nga pag-away ni lolo kag lola.
Sa matuod, palangga gid ni lolo si lola, nga bisan ano ang kaakig niya kon gasdan ni lola mapaukpan lang niya ini paagi sa paglabu sa ila haligi sa tupad sang hagdanan gamit ang iya binangon nga pang-wala man.
Ang masami nga ginakaakig ni lola amo ang makita nga gakinadlaw ang ila mga apo samtang gatulok sa karagalan ni lolo nga masami gapungko nga gabikaka sa hagdanan. Indi pa sadto uso ang brief. Indi man uso ang panty gani tubtub lapaw sa tuhod ang bayu, ukon patadyong, sang kababaehan nga, kon kis-a, gabatak lang kag gapasumpit nga gatindugon.
Maakig man gani si lolo kon gasdan ni lola, kag balikdon ini nga gapanumpa sang iya paghinulsol nga si lola ang iya napangasawa. Ang masabat naman dira ni lola, amo ang: “Gahinulsol ka, ti ngaa 11 man aton kabataan?” He.he.he!!!/PN
