[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’DALI NA, MA-DAGYANG KITA!’ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=”]
Ni Ime Sornito
Mga laragway ni Ian Paul Cordero
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=’custom’ color=’#0a0a0a’]
Saturday, January 21, 2017
[/av_textblock]
[av_textblock size=” font_color=’custom’ color=’#0a0a0a’]
“See, Feel, Love.” Sa tagline pa lang nga ini sang 2017 Dinagyang Festival, sigurado nga maganyat ka na nga makigbahin sa sining ginapabugal kag bantog nga festival sang mga Ilonggo.
Sini nga Sabado kag Domingo, paabuton na ang pagdugok sang madamo nga mga tawo, tumandok man ukon lokal kag dumoluong nga mga turista, para magsaksi sa highlight sang Dinagyang Festival – Kasadyahan Festival Tribes contest sa Sabado kag Ati Tribes contest sa Domingo.
Pero paano gid bala nabun-ag ang Dinagyang Festival kag sang san-o ini nag-umpisa? Aton anay ini nga balikan.
Tuig 1968 sang una nga gindala sa Syudad sang Iloilo ang replica sang Señor Sto. Niño de Cebu ni Fr. Suplicio Enderes kaupod ang delegasyon sang Cofradia de Cebu. Gin-abi-abi ang replica kag delegasyon sang Cofradia sa Iloilo Airport sang sadto anay parish priest sang San Jose Church nga si Fr. Ambrocio Galindez.
Ginbutang ang replica sa sulod sang San Jose Church kag sumugod sadto naga-novena na ang mga deboto kada Biyernes.
Ginpresentar man sang mga officers sang Cofradia ang pangalan nga “Ati-atihan” sa syudad. Kag sang 1969 sang una nga ginselebrar ang kapistahan ni Señor Santo Niño kag pag-abot sang 1970, inisyal nga ginhiwat ang “Ati-atihan” contest nga ginsugoran sa kapitolyo probinsyal sang Iloilo kag naglabay sa mga dalan Iznart kag J.M. Basa kag nagbalik sa San Jose Church. Naga-isahanon naman nga juding area sadto ang Freedom Grandstand. Una nga nagkampiyon sa contest amo ang “Majapahit” ukon ang tribu sang Compania Maritima.
Tuig 1971 tubtob 1973, amat-amat nga nagdamo ang nagapasakop sa contest kag nagsugod man ang pagsuporta diri sang publiko.
Sang 1977 na sang gintukod kag gin-aprubahan nga islan ang ngalan nga “Ati-atihan.” Madamo ang nagsuhestiyon sang mga pangalan pero ang “Dinagyang” ang mas nagtatak sa mga Ilonggo.
Ining Hiligaynon nga tinaga nga Dinagyang nagakahulogan sang “merrymaking.”
Diri na kag gin-imbitar ang mga tumandok sang Barotac Viejo, Iloilo nga magpasundayag sa festival pero ang masubo diri kay nag-untat na ang pagdumala sang simbahan sa kahiwatan rason nga ginsalo sang pangulohan sang Syudad sang Iloilo nga nangin madinalag-on man ang pagdumala tubtob nga nakilala sa bug-os nga kalibutan ang Dinagyang.
Ang Dinagyang nagasimbolo man sang pagtuo sang mga Ilonggo sa Señor Santo Niño rason nga kada tribu nga nagapasakop sa festival ang nagabitbit gid sang imahen sang Señor Santo Niño.
Ang mga masunod amo ang mga tribu nga nagapasakop sa subong nga Dinagyang Festival nga piho nga magahatag sang mas maduagon kag masadya nga pagdagyang:
KASADYAHAN FESTIVAL TRIBES
1. TRIBU SALAKAYAN sang Miag-ao, Iloilo
2. TRIBU TATUSAN sang University of Antique kag Caluya Semirara National High School
3. TINABU-AY FESTIVAL sang Cansilayan National High School sa Murcia, Negros Occidental
4. PINTADO DE PASI sang Syudad sang Passi, Iloilo
5. TRIBU MANUG-GAMA sang Maasin National High School sa Maasin, Iloilo
6. TRIBU PATABANG sang Tapaz, Capiz
7. HUBON BINAGTONG SA MANGGAHAN sang Cabalagnan National High School sa Nueva Valencia, Guimaras
8. TRIBU HAW-AS sang Dumangas, Iloilo
9. TRIBU DOS ONCE sang Cong. Vicente Gustilo Sr. Memorial National High School sa Syudad sang San Carlos, Negros Occidental; kag
10. MASSKARA FESTIVAL sang Syudad sang Bacolod (non-competing tribe).
ATI TRIBES
1. TRIBU PAGHIDAET
Ang Tribu Paghidaet ginarepresentar sang La Paz National High School. Ang pangalan nga “Paghidaet” ginkuha sa mga Lapazinians nga kilala nga mga deboto sang Señor Santo Niño.
Naglab-ot na sa 12 ka tuig ang pag-intra sang tribu nga una nga nasaksihan sadtong 1999 luwas gid lamang sang tuig 2005, 2006 kag 2013. Nangin five-time champion man ang Tribu Paghidaet sadtong 2002, 2003, 2008, 2009, kag 2010.
Ang Tribu Paghidaet subong may 150 ka mga warriors kag dancers, 120 ka musicians kag drummers kag 350 ka supporting staff.
2. TRIBU OBREROS
Ang Tribu Obreros makabig nga labing una nga community based tribe bangod sang pagbuligay sang Bo. Obrero National High School, opisyales sang Bo. Obrero kag komunidad para makapasakop sa Ati Tribes competition.
Gintukod ang Tribu Obreros ni Anthony Purtogalete kaupod sanday Mrs. Marcedes Clavation, principal II, kag Bo. Obrero National High School faculty and staff, kag mga opisyal sang barangay sa pagpamuno ni kapitan Ricardo Dino Sr.
Ang Tribu Obreros ginabug-osan sang 90 ka mga warriors kag dancers, 65 ka musicians kag drummers kag 100 ka supporting staff.
3. TRIBU ILONGANON
Ang Tribu Ilonganon, naghalin sa tinaga nga “Ilonggo” nga nagakahulogan sang tumandok sang Iloilo, ang bugal sang Jalandoni Memorial National High School, anay Lapuz High School.
Ang Tribu Ilonganon gindeklarar nga kampyion sang 2006 kag nakabaton sang awards bilang Best in Performance, Best in Choreography kag Best in Choreographer sa amo man nga tuig.
Liwat sila nga nangin kampiyon sang 2007 kag nakuha ang Best in Performance and Best in Costume awards.
May 60 sila subong ka mga warriors kag dancers, 60 ka musicians kag drummers kag 200 ka supporting staff.
4. TRIBU ABIADOR
Ang Tribu Abiador ginporma sang Asian College of Aeronautics sadtong Oktubre 5, 2016.
Tuman ang kalipay sang mga estudyante sang eskwelahan bangod luwas nga labing una silanga aviation school nga nag-intra sa Dinagyang, labing una man sila nga mga estudyante sini nga magapakita sang ila abilidad.
Ang Tribu Abiador naghalin sa tinaga nga Espanyol nga “Abiador” nga nagakahulogan nga aviator ukon mechanic.
Ang pagdaog sa kompetisyon sang Tribu Abiador ang pangaduha lamang sa prayoridad sang ila eskwelahan bangod ang mayor nila nga tuyo amo ang pagpasidungog kay Señor Santo Niño.
Ang Tribu Abiador may yara sang 60 ka mga dancers kag warriors, 30 ka mga drummers kag musicians kag 23 ka supporting staff.
5. TRIBU DAGATNON
Ini nga tribu ang gikan sa Ramon Avanceña National High School sa distrito sang Arevalo.
Una nga nagpasakop ang tribu sa Dinagyang sadtong 1988 bilang “Tribu Sigabong,” nga nagakahulogan sang tunog sang mga palupok sa Arevalo, ang lugar nga kilala sa paghimu sang mga palupok kag fireworks.
Sa pagligad sang mga tinuig, ang Dinagyang Festival nangin simbolo sang elemento sang public-private partnership para sa isa ka handum. Kag ini man ang tinutuyo sang Ramon Avanceña National High School sa pagbag-o sang ila pangalan sa “Dagatnon.”
Nahibaluan nga ang Arevalo ginapalibotan sang dagat rason nga gintawag nga “Dagatnon” ang ila tribu.
Ang Tribu Dagatnon may 100 ka mga warriors kag dancers, 70 ka mga drummers kag musicians kag 100 ka supporting staff.
6. TRIBU PANAYANON
Ang Tribu Panayanon kilala sadto sa mga ngalan nga Tribu Silak kag Tribu Lunok. Nagatiglawas ini sa Iloilo City National High School sa distrito sang Molo.
Ang Tribu Panayanon gindeklarar nga Grand Slam Champions sang 2015. Nakuha man nila ang titulo sa Aliwan Fiesta 2013 Grand Champion nga ginhiwat sa Aliw Theater kag Qurino Grandstand sa Metro Manila.
Napilian man ang tribu sang Philippine Tourism Board of Department of Tourism para matiglawas sang pungsod para sa pagtib-ong sang tourism tagline nga “It’s More Fun in the Philippines” sa New York City kag Los Angeles, California tion sang 115th Philippine Independence Day Parade.
Ang pangalan nga “Panayanon” gindihon naman para ipakita ang kultura sang bug-os nga isla sang Panay.
Sa subong, ang Tribu Panayanon may 60 ka mga warriors kag dancers, 60 ka mga drummers kag musicians kag 150 ka supporting staff.
7. TRIBU BUNTATALANIT
Ang Tribu Buntatalanit ang pinakabag-o nga tribu sa Dinagyang Festival nga una nga ginrekognisar sang Iloilo Dinagyang Foundation Inc. sang Disyembre 3, 2016.
Ang community-based tribe gintukod sang Tiu Cho Teg-Ana Ros Foundation Integrated School kabulig ang mga residente sang mag barangay Buntatala kag Lanit, Jaro.
Labing una man ini nga tribu nga ginsuportahan sang matuod-tuod nga tumandok kag mga Ati nga ginhatagan sang award sang syudad nga makapanag-iya sang duta sa Brgy. Lanit.
Adbokasiya man sang Buntatalanit mga marekognisar ang kultura sang populasyon sang mga Ati.
Ginabug-osan ang Tribu Buntatalanit sang 90 ka mga warriors kag dancers, 50 ka mga musicians kag drummers kag 100 ka supporting staff.
8. TRIBU SALOGNON
Ang Tribu Salognon sang Jaro National High School ang nagkampiyon sa 2016 Ati Tribes competition.
Tuig 2004 sang una ini nga nagpasakop sa Dinagyang. Ang “Salognon” naghalin sa tinaga nga “Salog,” ang daan nga ngalan sang Jaro.
Pag-abot sang 2005, ang pangalan sang tribu gin-islan sang “Ang Taga-Jaro” kag nagpabilin ini tubtob sang 2009 antes ginbalik sa orihinal naman nga pangalan nga Tribu Salognon.
Ginabug-osan ini subong sang 120 ka mga warriors, 60 ka mga girl dancers, 100 ka mga drummers kag musicians, ka 120 nga supporting staff.
9. TRIBU PAN-AY
Ining bugal sang Fort San Pedro National High School una nga nagpasakop sa Ati Tribes competition sang Enero 2006 bilang Tribu Ni San Pedro. Gintukod ini sa paghimud-os ni Dr. Belinda Dinopol, principal III kag tribe manager.
Ang Tribu Ni San Pedro una nga nakadaog sang Best in Discipline kag nangin 4th runner-up sa una nga pag-intra nila sa kompetisyon. Sang 2007, nagpang-lima ini nga lugar.
Makaligad ang tatlo ka tuig, ang eskwelahan nagdesisyon nga untaton ang pagpasakop sa Dinagyang tubtob nga sang 2010, nagdesisyon si Dr. Blesilda Floro, principal III sang eskwelahan, nagdesisyon nga mag-intra liwat sa kompetisyon bilang Tribu Pan-ay.
Nagkampiyon ang tribu kag nakakuha man sang special waards kaangay sang Best in Choreography, Best in Performance kag Best in Choreographer. Nagdaog man ang tribu sa Aliwan Fiesta sa Manila.
Sang 2012, ang Tribu Pan-ay nagpabilin nga kampiyon sa sa Ati Tribes competition kag nakakuha sang special awards kaangay sang Best in Performance, Best in Choreography, Best in Music, kag Best in Choreographer subongman nangin first placer sa National Grand Dance Festival – Aliwan Fiesta.
Ginswerte man ang Tribu Pan-ay nga makapasundayag sa gwa sang pungsod sa 68th Liberation Day of Guam, USA.
10. TRIBU AMIHAN
Ang Tribu Amihan sang Mandurriao National High School ang ika-10 kag katapusan nga tribu nga mapasakop sa Ati Tribes competition.
Antes nagpasakop sa kompetisyon, nag-intra anay ang Tribu Amihan sa Kasadyan Festival sa mga pangalan nga Tribu Babaylan, Tribu Kalinaw, Tribu Mandurriaonon, kag Tribu Madyas kag nangin kampiyon sang 2000 sa idalom sang ngalan nga Tribu Igorot.
Sang 2011, nangisog ang Tribu Amihan sa pag-intra sa Ati Tribes competition./PB
[/av_textblock]
[/av_one_full]
