Ano na ang nahimo sang Paris Agreement of 2015 batok sa Climate Change?

GIN-CONFIRM sang World Meteorological Organization (WMO) nga ang mga tuig 2015-2025 amo ang “hottest 11-year on record”, kag ang 2025 ang second (or third) hottest year at about 1.43oC lapaw (above) sa 1850-1900 average.

Ginabasol ini sang WMO largely sa human-induced Global Warming nga gatuga sang disturbing Climate Change sa padayon nga paggamit kag pagsunog sang mga industriya sang pollutive kag harmful fossil fuel (coal, oil, gas) sugod sadtong Industrial Revolution (1850-1900) sa Uropa.

Ang pagsunog sining mga fossil fuel gabuga sa atmospera sang greenhouse gas (GHG), nga dugang gapainit sang aton atmospera kag kadagatan nga ginabangdan sang unusual weather disturbance (Climate Change).

Paano? Ginakulapan sining GHG, labi na gid ang carbon dioxide (CO2), ang atmospera agud mapin-ut ang pagwa sang init kag gapasingkal pa sang init sa nawong (surface) sang kalibutan.

Ano ayhan ang mangin resulta sang pag-shift sang klima sa disturbing Climate Change? Severe kag widespread impacts sang “more frequent and intense heatwaves, droughts, and floods; sea level rise and coastal erosion; disruptions to agriculture and food security; increased displacement and migration; and biodiversity loss”, labi na gid kon maglab-ot na ang atmospheric (air) temperature (Global Warming) sa 2oC above pre-industrial (1850-1900) level.

Reminds us sang pag-develop man sang El Niño sa 2 oC above sea surface temperature (SST) sa Region 3 sa Eastern Pacific kag Region 4 sa Central Pacific nga may kasubong man ka disastrous nga impact sa kadak-an sang kalibutan.

Ma-develop man gani ang 2.0 oC above average temperature sa pag-upod sang “Weak/Moderate” Global Warming kag “Weak/Moderate” El Niño.

***

Ti, ano na ang nahimo sang Paris Agreement of 2015 sa sining problema sa Climate Change?

Nahisugtan diri sang mga pungsod sa kalibutan nga limitahan ang Global Warming agud indi maglapaw above 2oC, preferably sa 1.5 oC lang, sang pre-industrial levels.

Angot diri, gina-require sila nga mag-sumitir sang ila Nationally Determined Contributions (NDCs), outlining sang ila mga plano agud mapanubo ang GHG.

Participating countries nagapasalig man sang ila mahimo to Adapt kag Mitigate ang impact sang Climate Change.

Ang Paris Agreement gapanugyan man sa mga developed countries agud pangunahan ang pag-provide sang financial assistance sa mga pungsod sa ining mga hilimuon sa Adaptation kag Mitigation.

***

Climate adaptation gatumod sa adjustments sa ecological, social, or economic systems in response sa actual ukon expected climatic effects kag impact sini agud ma-reduce ang vulnerability kag ma-enhance ang resilience sa sining pagbag-o (changes) sang klima. Examples galakip sang pagtukod sang mga sea barriers/buffers, pag-develop sang drought-resistant crops, kag ang pagpabakod sang disaster preparedness.

Sa bahin sang mga pumuluyo, parti sa Mitigation, ginapanugyan sang mga otoridad ang pagpanubo sang energy (power) consumption, paggamit sang public transportation ukon cycling, eating less meat, paggamit sang energy-efficient appliances, pag-suporta sang sustainable businesses, kag ang mag-advocate sang climate action.

***

Ano naman ang mabulig sang mga pungsod? Ang manguna sa bahin sang GHG emitting countries sa pag-commit kag develop sang mga plano agud ma-achieve ang short-term (by 2030) kag long-term (by 2050) emission reduction targets.

Ini ang mga pungsod nga nag-update sang ila Nationally Determined contribution (NDC) pledges sadtong 2023: Brazil, E.U., France, Germany, Italy, Japan, Poland, Russia, Spain, Ukraine, United Kingdom, kag United States.

Nag-pledge sang 50% reduced emissions: E.U., France, Germany, Spain, Ukraine, kag United Kingdom.

Nag-sumitir sang plano sa pagpanubo sang GHG emission sa 50% by 2030: Brazil, E.U., France, Germany, Italy, Japan, Poland, Russia, Spain, Ukraine, United Kingdom, kag United States.

Nag-commit nga mangin Carbon Neutral by 2050: Australia, Brazil, Canada, E.U., France, Germany, Italy, Japan, Mexico, South Korea, Spain, Thailand, kag United Kingdom.

Nag-sumitir sang plano agud mangin Carbon Neutral by 2050: Australia, Canada, E.U., Germany, Spain, kag United Kingdom.

Samtang, sunu sa UN Climate Change News, petsa Nob. 6, 2025, may mga 100 na ka pungsod ang naka-sumitir sang ila Climate plans kag commitment “across mitigation, adaptation, and support”.

UN Climate Change Executive Secretary Simon Stiell nagpasalamat sa sining mga commitment. “A clear sign that Parties are very actively starting to implement the Paris Agreement, with practical real-world actions, across economies and societies,” pahayag pa gani niya.

***

Ang Carbon neutrality gatumod sa pag-achieve net-zero carbon dioxide emissions. Mapatuman ini paagi sa pagbalanse sang emissions kag removals (for example, paagi sa carbon sinks like forests) ukon offsetting emissions paagi sa investments sa mga proyekto nga gapanubo sang GHG emissions.

Mdamo na gani sa sining mga pungsod ang naka-set targets agud matigayon ang Carbon Neutrality by mid-century, mayormante paagi sa renewable energy adoption, energy efficiency improvements, kag Carbon Capture technologies./PN

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here