BANTOG ang Pilipinas nga may pinakalawig nga pagsaulog sang Paskwa. Kadamuan sang mga pungsod nagadayaw sa mga Pilipino kon paano ginapatigayon ang tuman ka lawig nga selebrasyon sa bug-os nga “ber” months nga naga-umpisa sa bulan sang September.
Sa pagsampot sang Oktubre ukon Nobyembre, ginahimos na ang mga dekorasyon, ginahaw-as na sa ginataguan ang mga Christmas lights, ang Christmas tree, kag iban pa nga mapuslan ukon pwede pa magamit kag ginapaminsaran kon ano ang pwede nga idugang agud nga mas makahatag sang duag kag kahulugan sa pagselebrar sang paskwa.
May mga hilikuton nga nagapadayon, may yara man sang mga pagbag-o suno sa dikta sang panahon. Sadto, ginatipon ang mga tansa, ginapulpog sang martilyo agud maglapad, ginabuhuan sa tunga, ginatuhog sang alambre agud mahimo nga kaling-kaling nga instrumento sa pagkaroling.
Subong, ang nagakaroling halos mga katapo sang isa ka banda, nagagamit sang tambor, trumpa, kag iban pa nga instrumento nga ginatukar. Wala sang may nagakanta, lunsay nagatukar na lamang sang Christmas songs.
Madamo kita sang maobserbahan, ilabi na kon wala kita nagapaguyod sa panahon sang sini nga okasyon. Makita naton ang sitwasyon kon magpungko kita sa higad, malinong, masibod, nagapamangkot ang paminsaron, may ginatungkad kag luyag sabton nga palamangkutanon.
Ngaa nagakul-aw ang Paskwa sa imo pamatyag? Tungod bala sa pang-idaron nagalain ang aton pag-apresyar sa sini nga okasyon? Tungod bala sa mga prayoridad nga ginahatagan naton sang atensyon? Tungod bala nga nasum-uran na ilabi na nga kada tuig kaangay nga butang ukon hilikuton ang aton ginahikot?
Sa akon personal nga panan-awan, wala na sang excitement ilabi na nga pila ka dekada na naton ini nga ginasaulog. Madamo na ako sang namarasmasan kon ngaa ginahimo naton ini. May sabat naman sa pila ka palamangkutanon nga nagapalas-ay sa akon panabor sa sini nga okasyon.
Sa pagkamatuod, wala man sang kamatuoran ang istorya sang Paskwa. Ang importante nga kada tawo nangin maalwan kag may kalinong sa kaugalingon, nagahugpong ang kada pamilya kag naga-ambit sang grasya.
Kon naga-edad ka, tuhay na ang aton pagbatyag sa paskwa indi kaangay sang lanubo pa kita. Tungod ini sa trabaho, sa kasakuon, sa lagas sang panahon, kag mga bagay nga naga-agaw sa aton atensyon. Kahibalo kita, makita naton, yara sa aton presensya ang pagsaulog sang paskwa apang indi na masyado mabatyagan kaangay sang bataon pa kita.
Isa sa nagapabug-at sa pagsaulog sa sini nga okasyon amo ang kamalahalon sang mga balaklon. Nagapang-alang-alang kita sa paghunos sang kwarta sa aton pitaka, sa aton bulsa. Nagapalibog kon paano paaiguon, kon paano badyeton, agud nga may handa nga maplastar sa ibabaw sang lamesa.
Bangud sa kapigaduhon, bilang breadwinner, ukon taghatag sang suporta sa panimalay, mas nagapangibabaw ang kabalaka kaysa sa kasadya. Mas ginahuna-huna ang para sa pamilya kaysa sa kaugalingon. Kon sadto dayon mo bakal sang bag-o nga pantalon bilang regalo mo sa imo kaugalingon, subong nagapang-alang-alang ka na bangud madamoka sang ginakonsiderar.
Siguro sa iban nga grupo sang pang-idaron, iban nga lebel sang kasadya ukon katahaw ang ila nabatyagan sa sini nga Paskwa. Apang sa iban nga indibidwal, mas mapin-ot ang ila kahimtangan.
Pero kon lantawon naton sa pangkabug-usan, ekonomiya ang kabangdanan kon ngaa nagatahaw ang kalabaab sang sini nga paskwa sa tagsa-tagsa.
Nagapanghakroy ang mga negosyante tungod mahina ang bentahanay. Tuman ka mahal sang mga balaklon. Nagakinot sa pila ka putahe lang ang ila lutuon.
Bisan pa nga may ‘sale’ sa mga mall, apang apektado ang bentahanay tungod sa mahinalungon nga paggasto sang mga tawo.
Bisan pa nagasugid ang iban sa kadalagku sang ila bonus, apang indi makatrespaser sa galastuhan. Ang bentaha lang tungod nga may yara sang igasto ikumparar sa wala ukon gamay ang bonus nga wala sang ikasarang nga maggasto sing todo.
Sa kada henerasyon nga maglabay, may mga prayoridad kag pagbag-o sa sahi sang pagsaulog. Madamo sang bag-o nga pamaagi tungod sa teknolohiya kag tungod sa dikta sang ekonomiya.
Indi mahinago nga para sa aton nagakul-aw ang duag sang Paskwa, malabaab ang kainit nga aton mabatyagan, medyo maluya kon ikumparar sa kapagsik sadto sang una nga panahon nga aton naaksperyensyahan, apang ang kahulugan nagapabilin sa aton panghuna-huna kag balatyagon.
Nagakadula na ang iban nga hilikuton bilang sahi sang aton pagsaulog sang paskwa sadto. Ginabuslan na sang mga bag-o nga gawi. Nagahanduraw na lang kita sa mga masadya naton nga ginpanghimo sadto. Ginapanganinaw na lang naton kon may higayon nga mapabalik sa subong nga panahon ang mga hilikuton nga sadto aton ginpatigayon.
Nagatahaw ang pagbatyag naton sa sini nga paskwa bangud tuhay man ang panahon, tuhay ang sitwasyon, sirkumstanya, kag lakat sang pangabuhi.
Ipadayon lang naton ang pagsaulog bisan pa sa aton pamatyagan daw nagatahaw na. Importante nga may nabatyagan pa kita, may labaab pa, may handurawon pa kita.
Pilit naton nga ipakigbato nga mabatyagan ang kahulugan sang Paskwa kag ipabilin ang gamay nga init agud mapasa sa nagasunod nga henerasyon kag magaserbe nga inspirasyon agud ila liwat nga padabdabon bilang angay nga palanublion. (bertladera@gmail.com/PN)
