NABATIAN mo na ini nga mga panambiton nga ginasiling sang iban nga tawo sa aton ukon mismo kita ang nasambit sini para sa ila, “Ginhambalan ka nga mainit, indi ka magpati, idat-ol mo gid ang palad mo sa takop sang kaldero. Ginhambalan ka nga iti, indi ka magpati, kutihon mo gid kag simhutan.”
Pila lang ini sa mga ginasiling naton para sa mga tawo nga indi kumbinsido sa aton ginahambal sa ila, ukon kita mismo ang indi kumbinsido. Luyag gid maeksperyensyahan agud mismo ang kaugalingon ang makapamatuod sini.
Sadtong tuig 2012, naagyan naton ang pag-antus sang kalayuon sang distansya sang Iloilo Freedom Grandstand kag sang Iloilo Sports Complex. Pila ka mga katapo sang tribu ang nagkalalipong bangud sa init kag kakapoy.
Subong, gin-eksperimentuhan ninyo anay ang tanan. Indi kamo kabatyag sang kakapoy tungod wala kamo nagalakat. May kaugalingon kamo nga salakyan nga mabugnaw kag mahapos ang inyo pagpanusuhot-suhot pakadto sa inyo padulungan.
Kamo nga naga-obra sang patakaran wala naka-eksperyensya sang ginaagwanta sang mga pumuluyo. Yara sa inyo ang ‘ideal’ pero wala sa inyo ang ‘real’.
Pagkatapos sang tanan nga reklamo, kaakpoy kag pag-antus, ibalik na ninyo sa kinaandan ang ruta sang Dinagyang. Maathag nga isa lang yadto ka eksperimento kag isa ka kapaslawan sa bahin sang inyo pagplano kag pagpatuman.
Nabatas man ninyo magyuhom samtang ang pumuluyo naga-ugtom.
Sa bahin sang banderitas, kon ang inyo punto para sa ikaayo sang palibot, para wala sang damo nga basura, kuntani nagplano na kamo sang mas temprano kon ano ang angay nga alternatibo.
Kinaandan para sa tanan ang pagtakod sang benderitas kon may piyesta, pasimbolo sang kapagsik kag may epekto sa sikolohikal nga aspeto sang tawo nga kon may banderitas may piyesta. Pangitaa kamo sang alternatibo kon indi ninyo luyag ang plastic ukon mga materyal nga makahalit sa palibot. Patun-i Ninyo kon ano nga recyclable material ang pwede magamit bilang alternatibo.
Sa bahin sang bayad sa food kiosk, indi man kamo magpatama sang sukot, gobyerno ang tag-iya sang lugar, gintugyanan lang kamo pero indi mabatas ang presyo nga ginasukot ninyo. Indi na pangmasa ang presyo sang pagkaon sa Dinagyang. Makagalaba ang inyo pagpabudlay sa inyo isig-kapareho.
Dapat ipadayon ang paghatag sang press kit sa mga katapo sang media nga naga-cover sa event, ilabi na sa local media, nga amo ang sadsaran kon paano nalab-ot sang Dinagyang ang iya kabantog sa bilog nga kalibutan.
Dapat tun-an ang plastada sa kada judging area, ilabi na sa bahin sang mga katpo sang media nga naga-cover. Kon pwede lang nga dapat elevated ang platform ukon ang ginapungkuan sang naga-cover, ang mga photographer yara sa una, ang mga videographer yara sa likod. Ang local media dapat may separado kag dapat prayoridad sa pagpwesto.
Sa tion sang ILOmination, dapat kalagingon man ang mga katapo sang media agud indi magtumpok sa Diversion Road. Maayo nga plano kag pagplastar para sa matawhay nga coverage.
Sa tion sang coverage, indi dapat magsalida sa tunga ang camera man kag photographer nga kuno official production staff. Indi ini ila eksklusibo nga event. Madamo sang nagalantaw kag nagasamulak sila sa manuglantaw. Indi manami nga daw langaw sila nga nagalupad-lupad sa tunga samtang may naga-perform. Indi nila paghikayan ang kapasidad sang lente sang ila kagamitan. Dapat maghulag lang nga wala sang may ginasamulak nga iban nga tawo.
Ipatudok gid naton sa aton paminsaron nga piyesta ini kag dapat mangibabaw ang kasadya sang tawo indi ngosyo nga pasulabihon ang ginansya kaysa sa esensya sang okasyon.
Ang regulasyon wala nagakahulugan sang kontrol. Masakit pamatian para sa tanan nga kinahanglan may tiket para makalantaw sang pagpasundayag. Kon daku ang kapasidad sang isa ka venue kag ang malantaw amo man lang ang mga ginpili nga tawo, ang may access, ang may kwarta nga ibakal sang tiket, kag may pangilala, nagakadula ang kahulugan sang okasyon. Nangin Negosyo ang pagpamati sang tawo kag diri nagasungaw ang ila kaugot bangud sila ang ginadingutan ang higayon nga makapakigbahin sa kasadyahan, sa sadsad, sa Dinagyang.
Bisan indi man makita sang iban ang bug-os nga performance sang nagapasakop, kon makita lang nila sa malapit, nga naglabay sa ila luyo, ukon maka-picture lang man sila, mabulong na ang ila kaugalingon. Supisyente na ina para sa ila.
Ginapangabay naton sa syudad nga kon pwede tun-an liwat kon diin kutob ang poder nga ginahatag ninyo sa IFFI. Husto bala ang aton sistema sa pagpasirado sang mga dalan? May yara bala sang aprubado nga ordinansa?
Sa pagplastar sang taripa ukon presyo nga pagabayran sa mga kiosko kag iban pa nga ginasukot sang IFFI, may tingog bala diri ang syudad?
Pwede bala mhibaluan sang pumuluyo kon pila ang nag-sponsor kag kon pila ang kabug-usan nga natipon nga kantidad sa sini nga Dinagyang?
Ano nga mga programa ukon proyekto ang ginakadtuan sang kinitaan sa Dinagyang?
Tion na nga magpaathag ang nagadumala sa kahiwatan kag iplastar nga hayag ang tanan agud nga ang pumuluyo maathaga kag ang pagkadudla malikawan. (bertladera@gmail.com/PN)
