PAGKALIPAS sang 38 ka adlaw nga atake sa bise presidente kag haboy sang mga alegasyon sa sulod kag sa gwa sang impeachment court, pagpresentar sang mga testigo kag paghumlad sang mga dokumento, nagdesisyon ang prosekusyon nga buy-an ang tatlo sa apat ka articles of impeachment kag susteniron ang Article II ukon ang alegasyon natuhoy sa unexplained wealth ni Vice Presidente Sara Duterte.
Sa akon paglantaw ang desisyon ginhimo pagkatapos nga naggwa ang resulta sang survey nga ginhiwat sang Pulse Asia nga padayon siya nga nagapanguna sa presidential preference survey kag halos katunga sang mga pumuluyo ang nagatib-ong sa iya kandidatura.
Ginhiwat ang survey sadtong Setyembre 17 tubtob 24, sa tunga sang wala untat nga paglinas kag pasipala nila sa bise presidente paagi sa paghaboy sang nanari-sari nga alegasyon kag tumpok sang mga dokumento.
Imbis nga magtuga sang negatibo nga epekto sa bise presidente, mas nagpag-on kag nadugangan ang mga tawoo nga nagasuporta sa iya. Maathag ina sa resulta sang survey. Wala nakapatay-og, wala nakapalingkang, wala nagapahuyang ang ginahimo sang prosekusyon batok sa bise presidente.
Nagapati ang mga pumuluyo nga ang ila alegasyon wala sang kamatuoran kag ang tanan lunsay pamulitika lamang tungod tuyo nila nga kakason ang bise presidente, indi pagtugutan nga makapapili, kag agud wala sang mabaskog nga kasumpong ang ila mangin kandidato.
Ginalantaw sang pumuluyo nga indi patas ang sitwasyn tungod ang naga-akusar dapat man magpaathag sa kaangay nga akusasyon batok sa ila.
Ginpaiway nila ang Article 1 (Confidential Funds), Article 3 (Bribery), kag Article 4 (Grave Threats).
Angay ini nga pagasabton tungod nakapahayag na sila sang ila alegasyon.
Kahibalo sila nga mas daku pa ang confidential fund sang iban nga talatapan. Dapat angay nga pag-usisa kag pagpaathag. Kon ila ipadayon, sigurado nga kwestyunon kag bukaron man sang pumuluyo. Sa bahin sang bribery, nakahibalo sila nga kon tungkaron, posible nga magsungaw ang langsa sang nagliligad kag mabukaran kon sin-o ang nagpadihot sang tanan. Sa bahin sang grave threats, yara na sa regular nga korte ang ini nga reklamo kag makapila ka beses na ini nasabat kag napaathag sang bise presidente.
Ang indi lang manami sa sini nga desisyon nga ipaiway ang tatlo ka mga reklamo tungod sa panugod pa lang madamo na sila sang nahamlit nga lutak sa guya sang bise presidente, gintiltig nila ang iya ngalan, ginbakbak nila ang iya kadungganan.
Kon pamatian sa press statement, pirme sila daug, madamo sila sang testigo, bastante sila sa dokumento, kag sigurado gid nga makakas sa pwesto ang ila ginahingabot nga bise presidente.
Ginpasugtan sila sa pag-atras kag pag-abante sang ila testigo, sa pagkalaging sang ila testigo kag sa mga diskarte nga may daku nga bentaha para sa ila.
Apang, sang natigayon na nila nga mapintahan sang luyag nila nga duag ang bise presidente, matapos bakbaskon sang argumento kag paliguan sang mga malangsa nga alegasyon, hinali sila nga nagpahigad kag nagsiling nga indi na sila magpadayon.
Kon sa sugal pa, matapos maabentaha sa kontra dayon nila tindog kag maghakop sang ila daug. Wala nila ginhatagan sang patas nga hampang ang ila kasumpong, namentaha sila sa sitwasyon.
Sa Hiligaynon, ginatawag ina nga nagpangalit ukon namentaha sa sitwasyon ukon nangin oportunista.
Sa patas nga pagpresentar sang magtimbang nga bahin, dapat ginapasabat ang gina-akusar sa kon ano man ang akusasyon batok sa iya.
Nagpresentar na sila sang ila reklamo apang wala pa nasabat ang kada reklamo. Indi patas kag wala sang katarungan kon ang ila alegasyon indi masabat paagi sa mga testigo kag dokumento nga magabali sa sina nga mga argumento.
Nabotohan na nila kag nabag-o ang threshold sa kon sin-o ang pwede nga makaboto nga senator-judges. Nadesisyunan na nila kon sin-o ang pabotohon nga nagatambong sa pagbista.
Tanan ginahimo na nila. Asta ang indi kinaandan nga buluhaton sa patas nga pag-angkon sang katarungan ang ila ginadalukan sa depensa.
Luyag nila dag-on sa padugi. Luyag nila mangibabaw sa press statement. Nahadlok sila sa legalidad, natalaw sila magpadayon sa pag-atubang sa korte.
Ayhan, indi nila luyag nga balion sang mga testigo kag dokumento ang ila ginpanghaboy nga argumento?
Ayhan, wala nag-epekto ang ila ginahimo tungod imbis nga talikdan sang Pilipino ang bise presidente, mas nagdamo pa ang nagsuporta sa iya?
Ayhan, indi nila luyag nga hatagan sang higayon ang depensa nga liwaton ang ila ginplastar nga naratibo sa atubang sang mga Pilipino?
Nagpangkadi, nagpanghamlit, kag gilayon nga nagdalagan ang nagpangalit. (bertladera@gmail.com/PN)
