MAKAKILIBOT ang natabu sa syudad sang Iloilo nga nagapinatyanay ang mag-pamilya sa San isidro, La Paz, bangud lamang sa ilegal nga druga.
Para sa mga otoridad, isa lang ini ka hitabu nga indi dapat kakugmatan kag wala sang dapat nga kabalak-an. Normal ina nga mangin pahayag nila agud ipahibalo sa pumuluyo nga kontrolado nila ang sitwasyon sa syudad.
Apang, kon padalman mo ang paglantaw, labaw sa nagahaplak nga mga lawas nga wala na sang kabuhi, kag kon sundon ang gintunaan sang sini nga krimen, makita mo ang ang punta sang tanan amo ang ilegal nga druga. Shabu ang mitsa sa pagkautas sang apat ka kabuhi. Nauyang kaangay sang umalagi nga aso.
Nagapatimaan ini nga wala na ginatago ukon ginalikom ang transaksyon sa ilegal nga druga.
Wala na sang kahadlok ang mga nagabaligya kag nagagamit.
Patimaan nga nagadata ang ilegal nga druga kag daw kaangay na lang sang ice water nga ginabakal sa hilit-hilit sang sin-o man nga nagabatyag sang kauhaw.
Wala kita nakabati sang anuman nga matigdas nga polisiya ukon mandu gikan sa Iloilo City Government batok sa mga nagabaligya kag nagasuyop sang shabu.
Para sa mga nagabaligya kag nagausar sang shabu, wala sang labot ang syudad tungod wala man sila ginasita ukon wala man sang pagharog nga ginahimo sa ila.
Ginakabig nila nga normal lang an tanan. Kon pulis, likaw. Kon madakpan, demalas. Kon indi madakpan, swerte. Pasimpalad lang ang ila ginahimo, importante nga makakwarta kag mabulong ang ila pagkinahanglan nga makasuyop sang droga.
Tungod sini, nagpahayag sang kabalaka si Congw. Jam Jam Baronda. Naalarma siya tungod nga mismo ang mga pumuluyo nagapapalab-ot sa iya sang kahangawa sa nagakatabu sa syudad. Nagakabalaka ang pumuluyo sa ila seguridad. Naalarma na sila sa nagakatabu nga bisan diin lang may baligyaanay sang shabu.
Sa pihak sini, nagpajhayag si Iloilo City Police Office (ICPO) Director Wilbert Parilla nga indi ‘alarming’ ang kaso sang ilegal nga droga sa syudad.
Luyag athagon ni Congw. Baronda kon ano ang kahulugan sang ‘indi alarming’ nga pahayag.
Sa pagbalik sang sesyon sang kongreso sa bulan sang Mayo, ginaplano sini ang pagpalayag sang privilege speech angot diri.
Sa 180 ka barangay sa syudad sang Iloilo, 112 ang nadeklarar nga drug-cleared apang may 68 pa nga uncleared kutob sang December 2025.
Ang 68 ka uncleared barangay ginabug-usan sang 18 ka barangay sa Jaro, 12 sa La Paz, 10 sa Molo, 9 sa City Proper, 7 sa Mandurriao, 7 sa Arevalo, kag 5 sa Lapuz.
Sang nagligad nga bulan sang Pebrero, masobra 13 milyunes ka pesos nga balor sang shabu ang nakumpiskar kag nadakpan ang 71 ka drug personalities suno sa ICPO.
Nakahiwat sila sang 57 ka anti-drug operations.
Patimaan sang kapisan ukon tungod sang kadata? Kon wala sang shabu, wala man sang lagson kag pagadakpon.
Masobra 1.91 kilos sang shabu ang narekober. Nadakpan ang 23 ka high-value individuals kag 48 ka street-level individuals.
Liwaton ko, kon wala sang shabu sa syudad, wala sang dalakpon.
Kon ginarason ang mga dalagku nga hitabu sa syudad, kaangay sang mga kapyestahan ukon mga sinapol, sa pagdata sang ilegal nga droga, maathag nga ang mga event naton indi lang para sa mga turista kag mga bisita, gina-amag man sang mga iligalista kag adiktos.
Sadtong Enero, 51 ka anti-drug operations ang natigayon. Masobra duha ka kilo sang shabu nga nagabalor 23 milyunes ang narekober sa 66 ka drug personalities.
Liwaton naton ang pamangkot, tungod bala ini sa kapisan sang kapulisan ukon sa kadata sang ilegal nga droga?
May magabaligya bala kon wala sang inugbaligya? May masuyop bala kon wala sang suyupon?
Tungod sa mga naplastar nga datos, athagon naton kon ano ang talaksan sa pagsiling nga alarming ang sitwasyon sang ilegal nga droga sa syudad sang Iloilo.
Ano ang mga talamdan, giya, resikitos, ukon mga salandigan agud makahambal ang ICPO nga indi alarming?
Pila kabilog nga manugbaligya ang dapat nga dakpon? Ano kadamo dapat ang kumpiskaron nga shabu? Pila dapat ang mapatay sa isa ka bulan? Ano dapat ka sangkad ang mahalitan? Pila ka krimen dapat ang matabu angot sa ilegal nga droga?
Luyag lang naton mahibaluan agud may isa kita ka libro nga ginatamdan agud wala sang angay nga puisan kon bala alarming ukon indi ang sitwasyon sang ilegal nga droga sa syudad sang Iloilo. (bertladera@gmail.com/PN)
