[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’Panugdaon ni Matt | Renewable energy sang Negros daku nga bulig sa Panay, Cebu’ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=”]
Ni Wenceslao “Matt” E. Mateo Jr.
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=”]
ANG target sang pungsod sa paggamit sang enerhiya (electric power) yara pa sa 70 porsyento sang fossil fuel, nga ginapangunahan sang petrolyo, kag 30 porsyento lang sang renewable energy.
Ini nga target sa power mix natalana na sa palaabuton nga tuig, 2018. Sang 2013, ginsiling nga ang paggamit sang renewable energy yara na gani sa mga 24 porsyento. Sa 2030 pa ang target para sa power mix nga 60-40.
Ining mga target sa power mix gintalana pagkatapos nga gin-aprubahan ang Renewable Energy Act sadtong 2008 bilang sabat sa Climate Change kag agud makakinot sa gastos sa enerhiya nga puede man ma-producir sa pungsod.
Ang renewable energy, nga padayun magamit sa madugay nga panahon, makuha ta sa solar power halin sa adlaw, biomass nga makuha sa mga tanom, wind kag hydro power, kag iban pa.
Sa karon pa lang, ang Negros Island Region (NIR) may ara na gani oversupply sang renewable energy. Laban sining renewable energy halin sa ila mga solar farms kag biomass nga makuha sa bagasse nga salin sang tubo nga ginagapas agud mag-producir sang kalamay nga nagapanguna nga produkto sang NIR.
Sunu sa kay Jose Layug Jr., tsirman sang National Renewable Energy Board, ang kinahanglan lang nga enerhiya sang NIR amo ang mga 300 megawatts.
Apang, sa karon, kaya na gani sang ila power farms kag planta ang maghatag sa Negros sang 323.5 MW sang solar energy kag 86.3 MW sang biofuel energy halin sa biomass.
Maka-producir man sang 49.4 MW ang Negros Occidental kag 192.5 MW halin sa Negros Oriental nga halin sa iban pa nga mga renewable energy sources.
Ini nga sobra nga renewable energy nagalab-ut sa mga 350 MW nga puede nila i-share sa ila kaingod nga isla sang Panay kag Cebu.
May problema ugaling ang gobyerno parti sa sining sobra nga renewable energy, sunu sa isa ka joint hearing sang mga senador kag mga kongresista sadtong Mayo 2017.
Nagagwa sa sini nga sinapol nga ang ining sobra nga enerhiya indi ma-share sang NIR sa Panay kag Cebu tungod wala sila sang transmission facilities agud itayon ining enerhiya sa duha ka isla nga naga-kinahanglan sini sa madasig man nga pag-uswag nila.
Samtang, ang ginaplano nga Jalaur megadam sa Calinog wala gihapon masuguran construct, apat ka tuig despues sang ceremonial groundbreaking sini sadtong Pebrero 2013.
Ang balita ta amo nga nag-order ang korte nga i-stop ang bidding sa sining proyekto tungod sa failure of bidding.
Samtang man, padayon ang protesta sang mga environmentalist kag pila ka tribal groups kontra sa sining megadam project nga pinakadaku sa gwa sang Luzon.
Ining mga naga-protesta nagakahangawa sa ila pagpati nga ang megadam naga-pungko sa isa ka earthquake fault nga basi bangdan sang pag-collapse sining megadam kag magresulta sa madamo nga kapahamakan sa mga pumuluyo.
Nadumduman nila ang magnitude 8.4 nga Caycay Earthquake nga nagtay-og sang Panay sadtong 1948. Nagguba gani ini sang belfry sang Jaro Cathedral sa plaza sang Jaro. Lakip sa naigu sang Caycay Earthquake ang banwa sang Calinog sa diin gina-proponer ining megadam.
May ara gani nagapati nga indi na seguro kinahanglan ang megadam kon matigayon man lang ang pagkuha sang renewable energy halin sa Negros. Ang megadam ginsiling nga maka-producir lang sang mga 6.6 MW nga kuryente.
Kon parti sa kinahanglanon nga irigasyon para sa Iloilo nga net exporter na nga daan sang humay, indi naman kuno kinahanglan ang amo gid kadaku nga dam tungod sa masami malawig ang drought, ukon pagmala sang duta, nga dala sang Climate Change.
Bastante na kuno ang magagmay nga dam nga gamiton sa irigasyon sa gina-ambisyon ta pa nga dugang nga ani.
Puede pa gani kuno isaylo ang ining megadam nga proyekto sa Mindanao nga naga-problema karon sang power shortage.
Ginatan-aw man sang iban ang pagsaylo sa biofuel sa lugar sang bunker fuel kag coal bilang gatong sa mga planta tungod mas barato ini kag makapanubo sang balayran sa kuryente sang mga pumuluyo.
Sa karon, gintun-an na sang gobyerno kon paano mapatayon sa Panay kag Cebu ang sobra nga renewable energy sang Negros./PB
[/av_textblock]
[/av_one_full]
