[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’Ang Bakunawa’ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=”][/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=”]
Ika-5 nga gua
Namarasmasan ni Mateo nga subong lang sia nakakanta sang ili-ili sa matuod nga lapsag. Nag-untat sa paghibi ang bata kag nagyuhum kay Mateo, nga nakabatyag sang pagkatunaw sang iya kaundan kasubong mantikilya. Nahangpan ni Mateo Luces Feliciano ang rason kon ngaa ang mga tawo ginbugayan sang “tagipusoon.”
Sang nadangat niya ang hunasan, may mga grupo pa sang mga tin-edyer nga nagakinalipay, nga labi pa gid nga nagabarubal sa tagsa ka lag-uk sang ilimnon. Nagapahubog sila sa serbesa, magansal nga nagakadlaw, kag wala untat nga nagasaut sang limbo rock. May isa man ka tumpok nga nagpamakut sang bonfire kag nag-asal sang manok sa nagabarak-barak nga kalayo.
Nagpalayo si Mateo gikan sa haras-haras nga mga hugpong samtang nagapanghulung-hulong sa iya mga nasugata sang nagakabalaka nga nawong sang isa ka amay o iloy.
Ginpangita niya ang malinong nga bahin sang baybay. Malayo sa bonfire, wala na sang madamu nga tawo.
Naabtan ni Mateo ang isa ka babaye nga nagahilibion nga daw buang. Gurisnay ang iya bayu, madamu sang maduagon nga puni-puni sa sidsid, isa pa ka costume sang festival. Naghinay ang paghibi sang babaye sang nagpalapit ni Mateo. Puno sang paglaum nga ginbayaw ni Mateo ang lapsag agud makita sang babaye.
Gintulok sang babaye ang bata, kag dayon, nagpadayon sa pagwangal.
“Buangit!” hutik ni Mateo sa kaugalingon.
Pila ka tapak pa kag nagpahamtang sia sa idalum sang naga-isahanon nga puno sang lubi. Nagsandig sia sa puno kag mapinalanggaon nga gin-ugoy ang bata sa iya mga butkon.
Ang panaghoy sang babaye gindala sang dupuy-dupoy sa iya. “Ayhan, isa sia sa mga nagbuang nga babaye nga ginbilin sang bakunawa,” huna-huna niya. “Buangit ang babaye nga ina,” hutik niya sa lapsag.
Sang hinali, ang babaye nagtindug kag nagsaut-saut sa balas.
Makatilingala sa tanan, nagkanta sia sang “Tatlo ka Pato” nga ginkanta ni Mateo kaina agud makapalagyo sa tatlo ka hurong. Malagway kag madalum ang pag-amba sang babaye gani ang kanta nangin kasubong sang ambahanon sa patay, isa ka lanton punebre.
Ang tagsa ka linya ginasamung sang mga pisngu kag paghingus. Indi kasubong sang masinadyahon nga bersyon ni Mateo, tuman ka makahalangusbu ang traduksyon sang babaye:
Tatlo ka pato, ang nakita ko—
(Pisngu, pisngu!)
Matambok, maniwang, pulu-pareho;
(O, indiiii! O indiiiiiiii! Emiliooooooo!)
Apang ang isa, ikug naga-alsa
(Aieeeeeeeee!!!)
Humlad ang pakpak, kag magkapa-kapa!
(Emilio. Tuman kasakitttttt! O, pinalangga!)
“Buang gid!” kumod liwat ni Mateo. “Tiriringon!”
Dayon, subong ka hinali sang iya pagsugod, hinali man nga nag-untat kag naglugmok sa balas ang babaye, kag nagwangal kasubong sang crying ladies sa lubong sang mga Instik. Nagtiyabaw sia sa kaitumon sang gab-i, “Emilio! Emilio, kon ikaw gid man ang bakunawa, magbalik ka! Magbalik ka na sa akon, Emilio!” Ginlubong niya ang nawong sa iya mga palad, kag nagpalangudog sa pagbakhu.
Nakabatyag si Mateo sang katilha samtang ginatulok niya ang nagahuragok nga lapsag. Samtang ginahimutaran niya ang ka inosente sang bata, nahangpan niya ang buot-silingon sang tinaga nga “bahandi.”
Nagsandig si Mateo sa puno sang lubi kag samtang nagapamati sa pagsalimuang sang buangit nga babaye, gintabid-tabid niya ang sugilanon sang kabuhi sini.
[/av_textblock]
[/av_one_full]
