[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’CANDIDO Ika-4 nga gua ‘ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=” av-medium-font-size-title=” av-small-font-size-title=” av-mini-font-size-title=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”][/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”]
“Babaylan ang lola mo? Bati ko, may mga anting-anting sila. Ikaw, may anting-anting ka?”
Ginpakita ko kay Kiko ang bato nga ginpangalap ko sa bukid sang Malinao sang nagligad nga Biyernes Santo. “Sarang sini mapabaskug ang huyop sang hangin.”
“Ow… Matuod?”
“Hulat-hulata lang bala.” Ginpiyong ko ang akon mga mata agud gahumon ang pagbaskug sang hangin. Naghulat-hulat ako. Kag pagkatapos sang pila ka makadali, naghuyop gid man ang mabaskug nga hangin.
Apang wala yadto ginpatihan ni Kiko. Nagyuhum lang sia.
“Ikaw, Kiko,” pamangkot ko sa iya, “kon panghinanglitan tagaan ka sang gahum sang anting-anting, ano ang luyag mo pangayuon?”
“Ang luyag ko gid?” Kag daw nagpanumdum sia sang makadali. “Ang luyag ko gid, kabayo nga nagalupad. Puti nga kabayo nga nagalupad!”
“Baw, daw sobrahan naman ka fantastiko sang ginahandum mo. Ngaa amo gid sina, haw?”
Gilayon nga nagseryoso ang tingog ni Kiko. Nagpalangudog, daw mahibi. May nabatian ako nga hapdi kag kabalakhuan sa iya sabat. “Sa imo ko lang igatuad ini, Dido. Luyag ko sang kabayo nga nagalupad bangud luyag ko pangitaon ang akon iloy. Kag luyag ko magtimalos sa mapintas nga mga Katsila.”
Samtang ginasaysay ni Kiko ang iya masubo nga inagihan, amat-amat nga nagkalataktak ang mga bituon sa langit. Nag-ulan sang bulalakaw kasubong bala nga nagahibi man ang nawong sang langit sa kalaghaan kag makahalangusbu nga sugilanon sang kabuhi ni Francisco del Castillo sang Isla Bantayan, Cebu.
“Pagpanalum sang mga perlas ang pangabuhian sa Bantayan sadto. Bantog gid kag maayo ang negosyo sang una. Bugana. Ginadugukan sang mga Katsila ang amon dalagku nga mga perlas. Apang sadto yadto. Wala na subong.” Nagginhawa si Kiko sang madalum bag-o nagpadayon sa iya panaysayon. “Isa ka bes, may isa ka pangayaw, manggaranon nga Katsila. Nakita niya si Nanay kag nahulog ang iya buot sa akon iloy. Si Nanay kuno ang babaye sa iya mga damgo. Wala gid niya gin-untatan si Nanay. Hala, sunod-sunod. Hala nga ginsunod-sunod. Ginbalibaran sia ni Nanay apang ginpwersa niya… ginlugos niya… ang akon iloy! Gintagaan niya ako sang singko sentimos agud ibakal kuno sang butong-butong. Nalipay gid ako kag may kakunyag nga nagdalagan sa tindahan. Dayon, sang pagbalik ko, nakita ko na lang ang akon iloy nga gurisnay na kag duguon. Nanugid kami sa mga awtoridad apang si Nanay pa ang ginbilanggo. Sumugod sadto, wala ko na nakita ang akon iloy. Ginpagua na sia kuno sa bilangguan. Kag wala na sila nakahibalu kon diin sia nagkadto.”
Naubos kalahulog ang mga bituon sang gab-i nga ato. Ginkulapan sang kadulum ang langit. Nangin masubo ang tanan sa kalibutan.
“Luyag ko pangitaon si Nanay. Luyag ko sang nagalupad nga kabayo. Pangitaon ko ang akon iloy sa tanan nga bahin kag pamusod sang kalibutan.” Naghibi si Kiko nga daw bata diutay.
Daw mahibi man ako. Apang gin-uluuluhan ko sia. “Pabay-i lang, Kiko. Kon makakadto kita sa mga balaan nga bukid, tudluan ko ikaw kon paano mangalap sang anting-anting. Buligan ko ikaw nga makaangkon sang kabayo nga nagalupad.”
Gin-agbayan ko si Kiko, kag ginhakus niya ako.
[/av_textblock]
[/av_one_full]
