GAPATI kita nga ang tanan nga bagay sa kalibutan yara sa gahum sang Diyos.
In other words, ang tanan matabo kag indi matabo sa pagbuot sang Diyos. Duha ka bagay ang pagbuot sang Diyos, partikular sa kon ano ang matabo sa aton.
Isa sina amo ang pabay-an lang kita kon sa ano ang matabo dulot lang sang mga circumstancia sa aton palibut. Ikaduha, kon gustuhon sang Diyos ang magpahilabot.
Basically, indi magpahilabot ang Diyos sa kon ano ang matabo sa aton tungod sa ginhatag Niya nga “free will” sa tawo, ukon hilway nga pagdala sang iya panghuna-huna, basta indi lang maglabag sa Iya kasuguan para sa aton matarong nga pagdala sang aton pangabuhi kag pakig-relasyon sa Iya, sa iban kag sa aton palibut.
Maathag sa Bibliya kon paano magpahilabot ang Diyos. Sunu kay Matthew (7:7), “Ask and it will be given to you; seek and you will find; knock and the door will be opened to you.”
Sa aton pa, bukas ang balatyagon sang Diyos sa ano man nga bulig nga luyag naton pangayuon sa Iya. In fact, tungod sa iya Amaynon nga balatyagon, nagabulig man ang Diyos nga wala ginapahibalo sa aton, labi na gid kon nalipay man Siya sa aton pagka-matinumanon sa Iya. Ini tanan dapat naton pasalamatan sa Iya sa adlaw-adlaw naton nga pagpangabuhi.
Indi man kita mag-untat sa pagpangayo sang Iya bulig bisan ginahimo na naton ang aton ikasarang. Ina tungod kay sa matuod indi naton lubos nahibal-an kon ano gid ang aton ikasarang, nga ang Diyos lang ang makapuno sing lubos kag basi sobra pa dira ang mahatag Niya sa Iya wala tupong nga gahum. Diri na masulod ang ginasiling naton nga “Power of Prayer”.
***
Of course, kilala ang mga Filipino sa pagka-fatalist, ukon ang pagsalig sing lubos sang iya kapalaran sa Diyos nga itugot Niya sa iya direkta nga pagbuot kag sabat Niya sa aton pangamuyo sa Iya.
Gani sa peligro nga ginaatubang naton karon sa novel coronavirus (n-CoV), ini ang aton pangamuyo upod sa mga Muslim kag Jewish: Psalm 23 sa Bibliya – “Surely, yea though I walk through the shadow of the valley of death, I fear no evil.”
Practically, however, wala pa naman kita sing daku gid nga kahadlukan diri sa Iloilo kag sa iban nga bahin sang WesternVisayas.
Wala pa man kita diri sing positibo nga kaso sang n-CoV. Kon may ara sa pungsod, amo lang yadtong Intsik nga pasyente nga napatay sa San Lazaro Hospital sa Metro Manila.
Ginsiling nga nagsugod ang n-CoV sa Wuhan, China kag malapit na sa 400 ang napatay kag mga 15,000 na ang mga kaso sa China, sa diin gin-lockdown na ang madamo nga probinsya agud indi maglapta ang n-CoV pagwa.
Samtang, sobra na 12 ka iban nga mga pungsod ang nag-report sang kaso sang n-CoV.
Tungod sini ang World Health Organization nagpahayag na sang “international emergency”. Sa karon, madamo na nga mga pungsod ang nag-ban sang mga foreign visitors, labi na gid halin kag pagsulod sa China.
Sa Iloilo, ginpa-ban na ni Gov. Defensor, nga coordinated sang Iloilo City government, ang pag-abot sang mga pasahero sa Iloilo International Airport halin sa China, Hongkong kag Singapore.
***
Sunu sa World Health Organization,nga ginaugyunan man sang aton Department of Health, ang paglapta sining virus halin sa respiratory droplets nga gina-ubo (cough) kag ginasikma (sneeze) sang tawo, katulad sang may ginabatyag sing trangkaso.
Ang una nga pagpangamlig, sunu sa DOH, amo ang paggamit sang face mask agud malikawan ini paagi sa personal contact sa indi maglapit sa 6 ka tapak ang antad halin sa naga-ubo ukon nagapanikma kag kon sa kadam-an.
On the other hand, wala man ginapanugyan sang mga health authorities ang paggamit sang face mask kon ang upod, kag bisan pa ang imo pasyente, nga indi naman infected.
Gina-advise man sang mga doktor ang maghugas sang kamot kon makauyat sa door knob ukon iban pa nga uluyatan bag-o madumduman nga dalhon ini malapit sa ilong, baba kag mata.
Liwat, mag-amlig kag indi gid magbulag sa Diyos sa sining aton problema sa n-CoV kay dira ang aton kaseguruhan batok diri. (w_mateojr@yahoo.com/PN)
