GOOD to learn nga ginatukod na sang aton gobyerno, paagi sa Department of Science and Technology (DOST), ang isa ka research center agud mag-develop sang local vaccine against COVID-19.
Lakip diri ang pagtukod sang Virology Institute sa New Clark City kag ang reactivation sang Pharmaceutical Development Unit at DOST- Industrial Technology Development Institute bilang Tuklas Lunas Center for Pharmaceuticals Development.
Angot diri, ang Inter-Agency Task Force (IATF) nagtukod man sang sub-technical working group, nga ginapangunahan sang DOST, agud makig-coordinate sa Department of Health, Food and Drug Administration, Research Institute of Tropical Medicine, kag sa World Health Organization (WHO) para magpili sang mga myembro sini.
Luas sa sining research center nga ginatukod sang DOST agud mag-develop sang vaccine kontra COVID-19, naga-partisipar na gani kita sa Solidarity Trials sang WHO nga ginapasakupan sang mga myembro sini.
Sa subong sini, sunu sa kay Presidente Duterte, may mga 24 na gani ka ospital sa pungsod ang naga-partisipar sa Solidarity Trials. At least 12 sini ang aktibo na nga naga-recruit para sa clinical trials. Sa panugod, may ara na gani sang mga 87 nga nag-presentar sang ila kaugalingon agud mag-partisipar sa trials halin sa Clinical Trial I tubtub III tubtub maseguro nga ang ma-develop nga vaccine “effective and safe”.
May mga indibidwal man gani nga mga Filipino ang nakapakigbahin sa mga clinical trials sang iban nga pungsod, katulad sang Saudi kag United Kingdom.
Nakapakig-angot man kita sa mga ka-myembro naton sa ASEAN agud pasanyugon ang scientific cooperation, partikular sa pagtuon kag pag-develop sang vaccine kag sang anti-viral treatment research and development.
Sa karon, may at least apat ka siyudad sa pungod nga naga-recruit para sa clinical trials batok sa Covid-19. Ini ang mga siyudad sang Angeles (Pampanga), Baguio, Cagayan de Oro kag Caloocan.
***
Importante ang pagtukod sining research center, sunu sa aton gobyerno, agud may aton nga pagtuon kag pag-develop sang mga vaccine para sa aton self-reliance kag self-sufficiency. Matuod, dapat indi lang kita pirme gapanglaghap kon diin magkuha sining life-saving nga mga vaccine, nga masami ginabakal naton sa iban nga pungsod.
In fact, importante man nga kita mismo may kaugalingon nga pagtuon, ihibalo kag pag-develop sang mga bulong kag vaccine agud mahibal-an kon ano ang bagay sa kinaiya sang aton mga pumuluyo tungod sa ethnic, racial, geographical ukon climatic conditions, lakip na ang klase sang mikrobyo nga nagaluntad partikular diri sa aton. Kag kon pwede man ma-generalize, kon kis-a ugaling kinahanglan pa ma-adjust ang dosage ukon may warning issues bag-o magamit ini sang mga Filipino.
Tungod sini, sa kaso sang COVID-19, kinahanglan nga mahibal-an ta gid kon ano nga strain ukon type sang mikrobyo ang nagahalit diri sa aton, agud mahibal-an man ang bagay nga bulong, therapeutic remedy ukon supportive care, nga mapanugyan naton diri mismo sa aton research center.
May anom (6) ka type ukon strain sang COVID-19, sunu sa pagtuon sang mga researchers sang King’s College London nga ginpartisipahan sang mga 1,600 ka pasyente sa United Kingdom kag sa US, nga nag-log sang ila sintoma sa COVID Symptom Tracker App sadtong Marso kag Abril 2020.
Angot diri, pwede na kita magtutok sa paghibalo diri sa aton research center kon ano ining strain, ukon mga strain, ang naga-atake sa aton, nga ang kada isa may kaugalingon nga kinaiya.
Ang aton pagtuon kag pag-develop sang COVID-19 vaccine sa research center mapatutok man naton sa pag-ihibalo sang at least lima ka klase sang vaccine nga mapilian naton paagi sa isa ka randomized controlled trial nga ginapatigayon sa karon agud mahibal-an gid ang bagay ukon mas maayo nga vaccine para sa aton.
Ining lima ka klase sang vaccine amo ang: Live-attenuated vaccine nga gamit ang buhi ukon napaluya (weakened) nga mikrobyo; Inactivated vaccine nga nagagamit sing patay nga mikrobyo; Toxoid vaccine nga naga-target sa mikrobyo mismo; Subunit Vaccine nga nagagamit lang sang bahin (pieces) sang mikrobyo agud ma-provoke ang immune response; kag ang Conjugate Vaccine nga nagagamit sang bahin sang mikrobyo upod (combined) sa carrier protein.
More power sa Covid-19 research center sang Filipinas! /PN
