[av_textblock size=” font_color=” color=” av-desktop-hide=” av-medium-hide=” av-small-hide=” av-mini-hide=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=”]
[/av_textblock]
[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’CANDIDO Ika-11 nga gua’ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=” av-medium-font-size-title=” av-small-font-size-title=” av-mini-font-size-title=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”][/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”]
Sang ginhagad ako ni Kiko nga mag-upod sa Awstralya, wala sa kaugalingon nga naghandu lang ako. Wala ko na ginpanumdum ang akon panaad kay Mayang nga balikan ko sia gilayon. Si Kiko… indi ko sia mapamalibaran. Sang gindala niya ako sa kasahan sang mga babaye nga nagabaligya sang kalipay, wala man ako nakapamalibad. Kon luyag niya magsalo kami sa isa ka babaye, indi man ako makapangindi. Si Kiko… sia ang tinuga nga ginpalangga ko labaw pa sa akon kabuhi!
*
Sang Marso 22, 1897, lima ka adlaw pagkatapos napaslawan ang mga Katipunero nga agawon ang Kalibo, lima ka adlaw pagkatapos nag-alaplaag ang mga hangaway nga nadulaan sang mga pinuno, lima ka adlaw pagkatapos ginpaslaw sang mga anting-anting ang handum sang mga Pilipino nga magmanginmadinalag-on batok sa mga pwersa sang Katsila, ginpasulod sa madulum nga bodega ni Don Juan Azarraga ang 18 pa ka mga Katipunero. Kaupod na diri ang akon magulang nga si Benito, kag si Anselmo Ibutnandi, ang kabulig ni Kiko. Sila ang nagsaysay sa akon sang makahalangusbu nga mga butang nga wala ko nasaksihan.
“Ano ang natabu, Manong Nito?”
“Nadayon kami sa Malinao bisan wala ka. Naagaw namon ang munisipyo. Apang wala sang swerte ang imo ayudante nga si Moni Yonsal, napatay sia. Nabatian namon kay Tan Gusting nga nagpadala kuno sang bulig ang mga Katsila halin sa Manila. Hinadlukan ang iban naton nga kaupod gani wala na kami nadayon sa Kalibo. Nag-abot ang hubon ni Koronel Ricardo Monet. Nag-anunsyo sia sang amnestiya para sa mga rebolusyonaryo nga magasungka. Nabatian ko nga napatay si Heneral Kiko, kag wala man sang nakahibalu kon diin ka na. Indi na ako makahibalu kon ano ang buhaton gani nagsungka ako. Nagpasimpalad sa ginpanaad nga amnestiya. Apang ginsakit kag ginpaantus nila kami. Ginkastigo nga ginkastigo. Tapos, gindala na diri. Sa akon pagbanta, ini na ang ulihi naton nga gab-i.”
“Simo, ano ang natabu kay Kiko? Ginwagayway mo bala ang bandana nga pula sa iya nawong? Simo, isugid sa akon. Luyag ko mahibaluan ang tanan.”
“Didto ako sa iya luyo, Ka Didong. Maisug kami nga nagsulod diri sa Kalibo. Nagdiretso kami sa balay ni Don Juan, sa pihak nga bahin sang bodega nga ini. Dayon, nagsabtanay si Heneral kag ang salaligan ni Don Juan.”
“Si Moises Ilicito?”
“Huo, Ka Didong. Ang asintado nga salaligan ni Don Juan.”
“Taga-Malinao man sia kasubong ko.”
“Nakahibalu ang tanan. Ginsinggit ni Moises nga taga-Malinao sia bag-o niya ginluthang ang Heneral.”
“Halin sa ginsuguran, Simo. Isaysay halin sa ginsuguran.”
[/av_textblock]
[/av_one_full]
