MALAWIG ang pagplano. Madamo nga ulo ang nagsantikanay para matigayon ang ginahandom nga mga proyekto. Ginselyuhan sadtong Agosto 2022 ang public-private partnership (PPP). Ginhiwat ang groundbreaking sadtong Setyembre 18, 2023. Patimaan nga panamion kag pasanyugon ang Iloilo Central Market kag Iloilo Terminal Market paagi sa PPP (public-private partnership).
Sadtong Oktubre 30, 2025, ginhiwat ang soft opening para sa sini nga mga merkado sang syudad.
Ginhiwat ang grand opening sadtong November 28, 2025 sang sining ginapabugal nga mga moderno nga merkado sang syudad sang Iloilo.
Nahibaluan nga ang Terminal Market may gross floor area nga kapin sa 20,000 metro kwadado. Samtang, ang Central Market may gross floor area nga masobra 17,000 metro kwadrado.
Nagabalor sang P3 billion ang ini nga PPP ukon 1.5 billion pesos sa kada merkado.
Madamo sang mga pagdayaw ang nabatian, manami ang mga larawan nga ginbalhag sa social media nga nakaganyat sa mga pumuluyo nga amo ang nagduso sa ila sa pagpadulong sa sini nga mga merkado.
Sagunson ang mga ginbalhag nga mga artikulo nga nagasaad sa maayo nga kahimtangan sang mga merkado.
Nagpati ang tanan nga moderno, maanyag, pinasahi kag wala sang kapaltahan sa sini nga istruktura.
Apang, hinali nga nagmunog ang ulan sadtong Enero 2, 2026. Ang bundak sang ulan amo ang nagpatukal sa maskara sang sini nga mga merkado, nagbuyagyag sa mga kapaltahan sa pag-obra sini nga istruktura, kag nagtap-ing sa maanyag nga panulok sang mga nagadayaw sa sini nga edipisyo.
Nagtulo ang atop, nagpuswak ang salog sang Central Market. Nag-agaw sa atensyon sang pumuluyo ang mga nagkalabuka nga tiles sa salog matapos nga nag-agwasa ang drainage. Ginpwersa sang tubig nga buk-on ang tiles agud nga maka-alwak pasaka, nagresulta sa pagsanaw sang salog.
Suno sa city government, may mga debris nga nag-clog sa drainage system sang merkado. Nagbara kag nagpugong sa paglusot sang tubig pakadto sa mayor nga drainage system.
Ginlimpyuhan ang drainage, ginpasuyupan, kag dugangan sang water pump.
Walo ka vendors ang nagpalab-ot sa syudad sang kahalitan sa ila produkto nga ginabaligya. Nagalab-ot sa ₱311,295 ang kabug-usan nga balor sang kahalitan.
Ginpakamalaut sadto ang daan nga merkado nga nagatulo ang atop kag marigna ang alagyan kon mag-ulan.
Ginpasalig sa tawo nga mangin maayo ang kahimtangan sa tion nga mahuman na ang bag-o nga merkado. Ginpanas sang ulan ang pagdayaw angot sa ka-moderno kag kaanyag sang merkado.
Para masiguro sang panday nga wala nagatulo ang atop, ginapa-iligan nila ini sang tubig agud mahibaluon kon may lusbot nga dapat tapalan ukon may dapat kay-uhon antes itugyan sa tag-iya ang istruktura.
Dapat natsekyar ang mga drainage antes ang grand opening. Ginlantaw ang mga pormas kag iban pa na gingamit sa panahon sang konstruksyon agud masiguro nga matinlo kag malimpyo, hilway sa sablag kag sagbot, ang sulod, palibot, atop kag drainage sang merkado.
Indi lang sa terminal kag central market ang problema. May mga report man nga nagatulo ang atop sang La Paz Public Market. Dapat mahatagan ini sang gilayon nga atensyon agud nga indi magdabok sa kontrobersiya sang mga ginapabugal nga merkado sang syudad.
Naglanog man ang impormasyon nga may guba man sa kisame sang legislative building tungod man sa tulo sang tubig. Ginapatihan nga bangud man ini sa mamunog nga ulan.
Angay nga tsekyaron sang Iloilo City Engineering Office ang tanan nga proyekto, aktwal nga kadtuan kag usisaon, indi magsandig sa ginaduhol nga papeles kag maghandu lang sa ginasugid. Kon indi mag-istrikto ang gobyerno sang syudad sang Iloilo kag kon magapadayon ang ini nga sistema, magapadayon ang kahuy-anan kag kontrobersiya nga agumon sang syudad gikan sa palpak nga mga proyekto kag konstruksyon.
Ang ini nga mga kapalpakan indikasyon bala sang mahuyang nga pagdumala kag pagtsekyar sang syudad sa mga ginatukod nga istruktura?
Ngaa nakakatabu ang ini nga mga kapaltahan? Kaangay bala ini sa kon paano nalutsan ang syudad sa mas mahal nga presyo sang waiting shed kag atop sang overpass? Wala bala gina-usisa sing maayo antes aprubahan?
Dapat likawan sang syudad nga matabu pa liwat ang ini nga mga kapaltahan nga nagatuga sang kahuy-anan kag indikasyon sang kahuyang sang pagdumala.
Indi nagakaangay nga mabantugan ang syudad sa kapalpakan sang iya mga istruktura. Tion na nga magpokus ang syudad sa iya mga proyekto kag indi magpamantay sa iya sang iban agud nga masiplatan sini ang iya kaugalingon nga mga kapalpakan kag matadlong sa madali nga tion.
Nagalaum kita nga wala na sang magatulo nga atop kag magapuswak nga salog. (bertladera@gmail.com/PN)
