ANG Senate Impeachment Court nag-decide sadtong Septyembre 23, 2026 agud mapanubo ang Conviction Threshold para sa pag-convict ukon pag-acquit kay VPDuterte halin sa una nga ruling ni chief senator-judge Chiz Escudero sadtong Hulyo 16, 2026.
Ining una nga Escudero ruling nagpat-ud sang Conviction Threshold sa 16 halin sa constitutional provision nga “2/3 of all Members of the Senate”, kon diin ang “all Members” ginhangop nga gatumod unconditionally sa bug-os nga myembro sang Senado nga 24, nga makuha sa 2/3 of 24 = 16, ukon 23 x 24 = 26 sa mathematical form.
Ining pagpanubo sang Conviction Threshold bunga sang pagpanugyan sang tatlo (3) sa apat (4) ka retirado nga mga Supreme Court Chief Justices nga gin-imbitar nila bilang mga amicus curiae, ukon “friends of the court”.
Ginpabakod pa ini sang panindugan ni Atty. Christian Monsod, nga isa sa nabilin pa nga buhi nga nagsulat (framer) sang 1987 Constitution.
Ginpanindugan nila nga indi mapat-ud ang Conviction Threshold sa boto nga 16 halin sa “2/3 of all Members of the Senate” tungod wala sini ginamitlang precisely ang kadamuon sang voting senators.
Sa ila panghuna-huna, indi dapat ma-interpretar ini sa literal, or as it appears only in letters, nga paghangop. kundi sa “functional, contextual and fair” nga interpretasyon nga ga-consider sang intent sang framers sang 1987 Constitution.
In other words, indi basta myembro ka lang sang Senado agud makapasakop kag makaboto sa Impeachment proceedings. Kinahanglan ma-establish gid ang kinamatarong mo “by law and reason”.
Pareho abe sa mga senador nga non-bailable ang mga kaso, nga gabutang sa ila sa “flight risk” kag dapat mapabilin sa bilangguan tubtub mahusayan ang ila kaso, kag, tungod sini, indi man sila matugutan nga maka-attend kag makaboto sa Impeachment proceedings.
Ining duha ka senador amo sanday Jinggoy Estrada kag Rodante Marcoleta. Lakip man dira si Loren Legarda nga nakahingagaw nga makalupad pa-Estados Unidos sa rason nga mapabulong sang iya kuno “lung ailment”, nga indi na masaligan magbalik pa bangod man sang iya kaso angot sa binilyon (?) ka pesos nga failed solar panel project upod sa iya anak nga si Rep. Leviste.
Subong man si Senador Ronald “Bato” dela Rosa nga padayon nagapanago bangod sang iya warrant of arrest halin sa International Criminal Court sa iya kaso nga Crimes againt Humanity upod ni anay Presidente Duterte nga nahunong na kag gaatubang sang kasubong nga kaso sa Hague, Netherlands.
***
Tungod sini, nga may apat (4) ka senador nga indi makaboto bangod sang ila circumstancia, ang nahisugtan nga operating formula para ma-establish ang Conviction Threshold, amo ang 2/3 x 20 = Conviction Threshold =13.33…, ukon ang malapit dira nga whole number nga 13, sa lugar sang 16 halin sa 23 x 24 = 16.
***
Sa panindugan ni Atty. Monsod, ginsiling niya: “Tama sila sa ‘yung (they are correct, so the) denominator can be changed and, therefore, the numerator can also change. The one that cannot be changed is the two-thirds,” pagpaathag niya sa isa interbyu sang One News sang Septyembre 23.
Ang ginatumod diri nga Numerator kag Denominator ni Atty. Monsod amo ang “Conviction Threshold divided by No. of Voting Senators”, nga makita sa formula nga 2/3 x 20 = 13.33… or, as rounded off, to just 13, nga ma-rewrite by transposition sa 2/3 = 13/20, kon diin ang Numerator 13 gatumod sa Conviction Threshold kag ang Denominator 20 gatumod sa No. of Voting Senators.
***
Sa pagbotohay agud mapanubo ang Conviction Threshold, minus ang apat (4) ka senador nga indi makaboto for “legal ang reasonable” grounds, ang resulta sang botohay amo ang 13-6-1, kon diin 13 nagboto “Yes”, kag ang isa (1) nagboto “No”. Ang anom (6) nga iban nag-walkout pagkatapos sang panyaga kag wala na nag-attend sa pagbotohay sang hapon.
Ang isahanon nga nagboto “No” amo mismo si presiding officer Escudero agud tindugan na gid lang ang iya una nga ruling. Si Mark Villar, nga identified sa minoriya nag-“abstain” anay bag-o nagboto sang “Yes”.
***
Ang nagboto “Yes”agud mapanubo ang Conviction Threshold, amo sanday senator-judges Tito Sotto, Ping Lacson, Migz Zubiri, Riza Hontiveros, Lito Lapid, Kiko Pangilinan, Win Gatchalian, Bam Aquino, Raffy Tulfo, Erwin Tulfo, Joel Villanueva, JV Ejercito, kag Mark Villar.
Ang nag-absent kag wala nag-upod sa botohanay sang hapon amo sanday Alan Cayetano, Pia Cayetano, Robin Padilla, Imee Marcos, Camille Villar, kag Bong Go.
Ang anom (6), nga identified kay VP Sara Duterte, nagpahayag sang ila pagpamalabag sa pagligwat sang una nga ruling ni Escudero.
Sunu kay Cayetano, indi kuno authorized ang Impeachment Court, sa pagmuno ni Escudero, maghatag sang kasubong nga interpretasyon sang Conviction Threshold.
Na-disappoint man si Atty. Michael Poa, chief Defense counsel ni VP Sara. Sunu sa iya, ang pagpanubo sang Conviction Threshold “would deprive Duterte of a fair trial since the Defense prepared for and participated in the trial assuming a threshold of 16.”
Kwestyonon nila kuno ini sa Korte Suprema.
Meantime, padayon ang hearing sa Article II sang Impeachment Complaint angot sa Unexplained Wealth ni VP Sara. No problem basta may quorum lang nga at least 13 in attendance, siling ni Senate President Gatchalian./PN
