[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’PANUGDAON ‘ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=”]
ROBERTO ‘BERT’ LADERA
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=”]
NASOBRAHAN SA KALAM. NANGIN MAKATALAGAM
Tuhay na ang panahon, tuhay na ang kalingawan, tuhay na ang panan-awan, kag tuhay na ang balatyagon sang sini nga henerasyon.
Salimpapaw ang paglantaw sa kabuhi, luyag sang masulhay, luyag sang madali, kag ang tanan nga mabatyagan lunsay lang kasadya kag puno sang kalingawan.
Mas nagahapos ang tanan nga pagsinarayo. Mahapos magpang-into sang isig-kapareho, madali makapanghaylo gamit ang teknolohiya nga makabag-o.
Isa lang ka text ang ginsuguran, madamo sang eksperyensya ang nasalapuan. Malawig nga sugilanon ang naaguman, pagpanglakaton nga tuhay sa kinaandan ang gina-usoy sang tanan.
Bangud sa halos wala sang sablag nga pagpakig-angot sang isa ka lamharon sa iya kaangay nga lamharon, nangin madali kag mahapos sa ila ang makapasad sang relasyon nga nagadangat sa temprano nga pagpakighilawas.
Nangin masupog na ang ini nga henerasyon, wala na sang pili sa kon kay sin-o iga-uyon ang iya nga kinatawo, ginahimo nga hampanganan ang pagpakighilawas.
Bangud sa patuyang kag wala sang kabilinggan nga pagtratar sang mga lamharon sa iya kaugalingon, nagdata ang kaso sang mga may balatian sang Human Immunodeficiency Virus ukon HIV.
Naalarma na ang mga otoridad sa ikaayong-lawas bangud sa madasig nga paglapta sang inpeksyon kag ang Pilipinas ang ginakabig na nga may pinakadasig maglaton sang HIV sa bug-os nga Asya Pasipiko.
Nagabutyog pasaka ang numero sang mga bag-o nalatnan kag suno sa report sang 2017 UNAIDS nga sa Pilipinas nagsaka ini sang 140 porsyento ukon 10,500 ka kaso sang 2016 gikan sa 4,300 ka kaso sang 2010.
Sadto, madata ini sa mga babaye nga sexual workers bilang mga HIV carriers apang sa karon mas madata na ini sa mga lalaki nga nagapakighilawas sa mga kaangay nga lalaki kag mga transgender women nga nagapakighilawas sa mga lalaki.
Mas bataon ang mga nalatnan bangud duha sa tagsa ka tatlo nga bag-o nga HIV infections mga 15-anyos tubtub 24-anyos ang edad kag mas labaw diri ang mga lalaki nga nagapakighilawas sa kaangay nga lalaki.
Madamo sang mga nagatrabaho sa call center, ilabi na nga ang duty kagab-ihon kag kaagahon, ang nagakatentar sa sini nga sitwasyon nga mag-upod kag magtulog sa ila kaupod sa trabaho. Didto kag nagakatabu ang indi dapat. Kon kaisa naga-inom-inom kag kon mahubog na, tuhay na ang nagasulod sa ila pinsar nga nagaresulta sa pagpakighilawas.
May yara sang nagasiling nga ‘tripping’ lang. May yara naman nga lalaki nga ginahimo niya nga ‘sideline’ ang pagpakighilawas agud nga makaganar gikan sa hatag sang kaangay nga lalaki.
Madamo sang nagapahapos sang ila pagginawi, luyag nga gilayon makakita sang kwarta kag ang iban ginapagamit ang ila kaugalingon para makaganar kag magastuhan ang ila bisyo kag kapritso sa kabuhi.
Peligroso na ang akto sang subong nga henerasyon. Mahuyugon sa hingalit nga kalipay.
Tion na nga balikdon sang gobyerno kag sang akademiya ang pagtuon sa kon ano nga sahi sang kultura may yara sa karon nga henerasyon. Tun-an kag tan-ayan sang solusyon antes maglala ang sitwasyon.
May limitasyon ang tanan. Ang nasobrahan sa kalam, nangin makatalagam./PB
[/av_textblock]
[/av_one_full]
