[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’Panugdaon ni Matt’ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=”]
Ni Wenceslao “Matt” E. Mateo Jr.
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=”]
Ano gid bala ang sala sang mga ukay-ukay vendors?
SANG sini lang ginpa-demolish sang Iloilo City Hall ang tanan nga stalls kag outlets nga ginabaligyaan sang ukay-ukay, ukon “used clothing and rags”, dira sa Plaza Jaro.
Gin-orderan man pasarhan ang kasubong nga mga balaligyaan sa Mandurriao Plaza, pati ang bisan diin pa sa siyudad sang Iloilo.
Ina, sunu kay Acting Mayor Jose Espinosa III, tungod kay ilegal ang pag-negosyo sa sining mga ukay-ukay.
Ang gin-basehan sang tal-os ta nga meyor sa pag-deklarar nga ilegal nga negosyo ining ukay-ukay amo ang Republic Act No. 4653, nga naga-prohibir sang “commercial importation” sang “used clothing and rags”.
Naghimugasa gid ang mga donasyon sang ukay-ukay sa pungsod sumugod sadtong 1990, ang tuig sang paglupok sang Mount Pinatubo sa Zambales. May kabaskugon ini sang 7.7 magnitude.
Gin-igu sini sang lahar (mud slide) ang probinsya sang Zambales, nga naglakip pa gani sang US Naval Bases. Ginsira na ining base military sang US sadtong 1992 samtang may mga mild tremors pa halin sa Mount Pinatubo.
Madamo sining ukay-ukay ang wala mahatag sa mga biktima kag ginpalasik sang iban agud ma-negosyuhan. Tungod barato kaayo ang pagbaligya sini, na-uso na gani sa mga dalanon ang paggamit sining mga ukay-ukay nga daw foreigner na ang madamo sa ila pamistehon.
Ang madamo pa gid nga ukay-ukay nakapuslit sa Bureau of Customs tungod sa ma-anomaliya nga green lane sa diin ini nakalusot. Ang iban nga nadakpan, katulad sang pila ka bulto nga nakita naton sadto sa Customs Iloilo, nagahal-id lang sa hallway sang Customs Iloilo agud i-schedule nga paga-sunugon.
-0-0-0-
Pero, ano gid bala ang sala sining ukay-ukay vendors, nga ang laban sini amo ang mga senior citizen nga nanguna sa pagtukud sining mga balaligyaan agud may pagkakitaan man ang ila grupo?
Una dira seguro ang kuno pagtukud sining mga balaligyaan nga wala sing business permit. Ginsiling ugaling nga may business permit man sila para sa mga apparel, ukon balayuon, nga sa ila isip nagalakip sining mga ukay-ukay.
Well, bisan pa may permit indi ina gihapon puede kay ilegal ang ginabaligya.
May nagasiling man ugaling nga ang pila sining mga “used clothing” nga ginabaligya indi imported, kundi mga second-hand nga mga panapton nga ila natipon halin sa kaalwan sang pila ka pumuluyo mismo sa pungsod.
Ang gina-prohibir sang RA 4653 amo ang “commercial importation” sang “used clothing”. Kon amo, ang ining lokal nga second-hand nga panapton indi lakip sa RA 4653 katulad sang mga imported nga donasyon halin sa gwa.
Gina-prohibir man sang RA 4653 ang paggamit sang imported nga “used clothing” tungod sa pagpangandam sang aton gobyerno batok sa mga posible nga balatian nga dala sini.
Kon wala ini makaagi sa decontamination, ang bisan gani ang mga donasyon halin sa iban nga pungsod dapat ipaagi gid sa sining proceso agud maseguro nga hilway sa balatian ang mga beneficiario sini.
Daw wala man ako makabati sang balita nga na-decontaminate ining mga ukay-ukay, bisan gani sa ila ginhalinan sa iban nga pungsod.
Ginapakalain man sang RA 4653 ang pagsuksok sang ukay-ukay kay makapanubo ini kuno sang dignidad sang mga Filipino, labi na gid sang mga imol.
Daw indi man. Ang madamo sining mga imported clothing mga mahi man kag trendy (sunod sa uso). Tungod sini, mas indi pobre ang hitsura sang aton mga kubos nga utod tungod sa paggamit sang ukay-ukay. Kay trendy ang ila ginasuksok, mas agaw-tingin pa gani sila sa mga matuod nga manggaran.
Amo gani seguro nga may nag-proponer sang bill agud tugtan ang importasyon sini, luas nga ang barato nga bili sini makabulig pa sa imol.
-0-0-0-
Sadtong 14th Congress pagkatapos sang 2007 general elections, nagpasar sang House Bill 4055 si Cagayan de Oro congressman Rufus Rodriguez kag si Abante Mindanao congressman Maximo Rodriguez agud i-legalize ang “commercial importation” sang “secondhand clothing” nga tumod ang ukay-ukay. Wala ugaling indi nag-prosper.
Basi may gaplano pa agud iduso ining bill, gaugyon kita sini, tungod man sa posible nga maganar sini nga mga Php700 ka milyon kada tuig para sa pungsod. Basta ipatuman lang ang pag-amlig sa ikaayong lawas sang mga pumuluyo. #
[/av_textblock]
[/av_one_full]
