TUMAN ka puroat sang panahon, nagasaka ang presyo sang mga balaklon, nagamahal ang plete kag ang gatong, naga-agunto ang mga mamumugon.
Dapat nga pangitaan sang paagi sang gobyerno nga mapanubo ang presyo sang mga balaklon agud nga indi magsaka ang inflation.
Dapat indi puro ayuda ang ihatag nga solusyon agud mahagan-hagan ang lulukduhon sang mga pumuluyo. Pila lang ka sektor ang makabenepisyo, mas makaluluoy ang ginagatasan sang buhis nga mga obrero.
Pampaumpaw lang ang ayuda agud nga indi magkinaburigal ang masa. Katuyuan sini nga maagaw ang ila atensyon kag magtahaw ang ila emosyon. Apang ang problema nagapabilin sa tagsa ka magtulog sa gab-i kag pagbugtaw sa aga.
Ginpahitu lang sang gobyerno ang tikang agud nga kabigon sang pumuluyo nga daku nga kabalaslan ang pagbulig sang gobyerno kag ang pagsabat sa ila hingyo.
Lantawa ang sitwasyon kon indi mapunggan ang pagsaka sang presyo sang balaklon, nagasaka man ang plete, dayon ang pagpetisyon nga pasakaan ang sweldo. Pagkatapos nga nagsaka ang sweldo, amat-amat man nga nagasaka ang presyo sang produkto kag serbisyo agud nga may bawian ang negosyante sa iya gindugang sa sweldo. Kag mangin siklo lamang ini nga wala sang katapusan, nagabutungay sang lubid, nagahagaray sa kilid sang banglid, tubtob nga mahulog sa pil-as sang kapigaduhon kag pagsarurot sang ekonomiya paidalom.
Liwaton kon, ang solusyon indi ayuda. Dapat kongkreto nga polisa nga mabatak ang nagasarurot nga ekonomiya. Dapat istable nga pang-gobyerno nga masaligan sang mga negosyante. May pangmalawig nga patakaran nga ang kapital nga ginbutang indi magtupa sa alang-alang.
Indi kita dapat magsandig sa impluwensya sang iban nga nasyon nga nagapadihot kon paano kita pahulagon suno sa ila intensyon.
Nalipat kita sa mga adbokasiya sadto nga dapat unahon ang Pilipino, sakdagon ang aton kaugalingon nga produkto, kag mangin turista sa aton kaugalingon nga banwa.
Sa sini nga paagi, masustenir naton ang para sa aton kaugalingon nga nasyon. dapat kita ang nagapatubas, kita ang nagaprodyuser, kita ang nagahimo sang mga bagay nga aton kinahanglan nga wala nasalig sa teknolohiya sang iban.
Tungod nga nabuyo kita sa pagpamalaklon lamang, nangin ulipon kita sa ila patakaran nga ginapatuman. Kon magpasaka sila sang presyo, wala kita sang mahimo kundi magtukos kag mag-antus.
Dagaya kita sa resources apang bangud sa korapsyon kag kadalok, nangin mitsa ini sang pagpaulipon kag pag-antus.
Kon indi magligwat ang aton direksyon, sigurado nga sa pil-as sang kapurauton kita puluton. Wala sang may makasalbar sa aton kundi mismo ang aton kaugalingon. Maghimulat kita kag magbangon, isikway ang pagdumalahan nga wala sang direksyon kag itib-ong ang kinaiya sang mga Pilipino nga nagapangibabaw sa bisan ano nga pagtilaw.
Tama na ang siklo sang butungay sang lubid sa tunga sang saka sa sweldo kag sa presyo sang balaklon, tungod nga ang mas matuod nga makaluluoy amo ang wala sang pangita nga indi na makalab-ot sa mahal nga presyo sang mga balaklon nga kinahanglon nila sa ila panimalay.
Kon sige lang hatag sang ayuda, nagakaubos ang kwarta sang banwa. Padayon man ang pagpangutang sang gobyerno sa luwas kag ang magabayad amo ang nagasunod nga henerasyon.
Manami pamatian nga may ayuda, pero ang maga-abaga sa pagbayad amo ang henerasyon nga wala nakatilaw sa duga sang kwarta nga ginapanghatag.
Kon mamirdihan ang mga dalagku nga negosyante, may pondo ina sila agud indi lubos nga magsarurot. Apang, ang mga pigado, nagakalumos sa utang kag tuman ka dugay nga makarekober.
Tama na ang pamulitika kag pagpanglagas sa kontra, tama na ang pag-usar sa mga institusyon kag talatapan sang gobyerno agud nga paludhon ang mga kritiko, balik na kita sa banas padulong sa pagbatak sa kahimtangan sang ekonomiya.
Ginapangabay naton sa mga pulitiko kag mga opisyales sa gobyerno nga mag-ulikid sa pumuluyo kag tumanon ang ginsaad nga inyo ihatag ang tampad nga serbisyo.
Indi na ninyo paghulaton nga maakig sa inyo ang pumuluyo kag manindugan batok sa inyo ginahimo.
Ginaduso ninyo sa punta sang sitwasyon ang naga-agunto nga pumuluyo, tubtob sa lugar kag tion nga daw sa wala na sila sang mahimo. Untati na ang patakaran nga wala sang kaayuhan para tanan. Ibalik sa tawo ang matuod nga serbisyo.
Ipangibabaw ang inyo pag-ulikid agud ang inyo pagdumala indi magtakilid. (bertladera@gmail.com)/PN
