[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’“Willing to wait?” ‘ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=’30’ subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’18’ padding=’10’ color=” custom_font=” av-medium-font-size-title=” av-small-font-size-title=” av-mini-font-size-title=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”]
BY RUNJI R. JAMOLO
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”]
Monday, March 19, 2018
[/av_textblock]
[av_textblock size=’18’ font_color=” color=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”]
“WILLING to wait?”
Kon sa Hiligaynon pa, “sarang ka bala makahulat?”
Depende sa kon daw sa ano mo kagusto ang ginapahulat sa imo. Pero kon “love” mo, makahulat ka guid kay may iban pa nga circumstancia…
Indi ini ‘ya ang order sa fastfood nga luyag mo kaunon nga kon indi mo luyag maghulat, dayon mo na lang talikdan.
Ang ginahambalan naton diri amo ang pamilit sang isa ka boyfriend sa iya ka-relasyon. Nagaalungay sa iya kahagugma nga ihatag ang iya pagkababaye sa iya nga boyfriend. Ang kailo nga “nene” indi pa kontani maluyag magsulod sa isa ka intimate relationship ugaling kay ginapasikto sang nobyo, napilitan nga magsunod sa gusto sang kahagugma bangud nahadlok nga biyaan o talikdan.
“Kon palangga mo ako, pamatud-an mo,” hambal pa sang iya nobyo. “Kon indi mo mahatag sa akon ang pagkababaye mo, nagakahulugan nga indi ka sinsero sa gugma mo sa akon.”
Verbal coercion ini kon tawgon.
Ang verbal sexual coercion isa ka psychological pressure nga naga-lead sa coerced sex lakip ang mga tactics kasubong sang overwhelming arguments, continual pressure for sex, or threats to end the relationship.
Kon alang-alang lang ang resolve sang isa ka dalaginding, mahapos nga makadalin-as sya sa sini nga kahimtangan. Kon matabo, dako nga huol o paghinulsol ang iya atubangon sa sayup niya nga desisyon.
Pero ano gid abi ang sarang mahimo sang isa ka teenager?
Ang teenager – nga sa edad thirteen tubtub nineteen – naghakadapat nga nagaeskuela pa. Posible nga yara sa Grade 7 (o sa high school years) samtang ang 19-year-old possible nga yara sa una nga tuig nya sa kolehiyo (kon sundon ang K-12 program sang Department of Education karon).
Buot silingon, ang teenager indi pa physically healthy para magmabdus. Naga-develop pa lang ang iya lawas pati na ang iya taguangkan (uterus) para tamnan sang lapsag. Manipis pa ang iya matres kag sa masami, indi pa hamtong kon ipaanggid pa sa seedbed.
Ang teenager sa masami indi pa ansyano sa iya reproductive health. Ang iban indi pa kabisado ang iya pamulanon o regla. Ang iban may misconception pa sa menstruation kag sa cycle sini. Naga-entertain pa sang sayup (wrong) nga pamensaron nga kon kis-a lang makapakighilawas, “mabusong gid dayon?”
May yara man nga iban nga may false expectation. Bangud nga ginpakig-away niya ang nobyo sa iya pamilya, panindugan man sang lalaki ang iya pagpabusong sa iya.
Ginapanugyan kontani nga hikuton una sang mga teenager ang self empowerment. Ina bala’ng lab-uton nila una ang pagtapos sang ila pagtuon kag kon equipped na sang husto nga edukasyon, magpangita sang trabaho o magsulod sa negosyo agud mangin financially independent. Indi ina’ang pati gatas kag diapers sang lapsag nya isalig pa sa ginhikanan bangud indi man makaesrahut ang amay sang iya gindala, kon wala pa napalagyuhan.
Wala sa ginapunggan naton ang gugma sang mga pamatan-on pero puede bala nga magpaiway anay o i-delay ang pakipaghilawas?
Ang matuod nga gugma, makahulat sa tama nga panahon.
Gani sa masunod nga mag-arigay ang kahagugma, ipamilit nga dapat “willing to wait” siya. Kon gusto ka gid, magahulat siya sa tama nga panahon. (runjirjamolo@gmail.com/PN)
[/av_textblock]
[/av_one_full]
