GIN-IGU sang mabaskug nga linog, nga may magnitude 7.0, ang probinsya sang Abra sadtong aga sang Hulyo 27.
Sunu sa Phivolcs, Major Earthquake ini sa bracket sang magnitude 7.0-7.9, nga sunod sa Great Earthquake nga yara sa magnitude 8.0 pataas.
Duha ka adlaw pagkatapos sadto, Hulyo 29, ang National Disaster Risk Reduction and Management Council (NDRRMC) nag-report nga anom (6) ang napatay, apat (4) ang missing, kag 136 ang nasamaran.
Sa kabilugan, sobra 79,260 ka tawo ang naapektuhan, kag ang mga 7,331 nga na-displace na-akomodar dayon sa 26 ka evacuation sites.
At least 1,583 ka puluy-an ang lubos nga naguba kag 1,535 ka iban ang nasamaran. Ang cost of damage naglab-ut sa P48.3 Million. Mga 51 ka government building ang nasamaran kag 1,214 ka puluy-an ang na-damaged.
Tungod sini, liwat napukaw ang daku nga kahadlok sang aton mga pumuluyo sa mabaskug nga linog, labi na gid sa mga lugar nga may ginapatihan nga earthquake fault malapit sa ila.
Isa sa sining mga lugar nga naigu sang Major Earthquake diri sa pungsod amo ang probinsya sang Bohol nga gin-igu sang magnitude 7.2 nga linog sadtong Oktubre 15, 2013.
Nagpatay ini sang 222 ka mga tawo, nagsamad sang mga 976 pa nga iban, kag nagrumpag sang madamo nga mga puluy-an kag iban pa nga infrastructura. Kon ano kabaskug ini, ginsiling sang isa ka photographer nga indi siya makatindug agud magkuha sang mga retrato kag kinahanglan pa nga maghapa siya sa dalan nga madamo na sing bitak-bitak.
Ginapaabot man ang “The Big One” sa Metro Manila kon diin, sunu sa nadiskubrihan sang mga mangin-alamon, sa tunga mismo nahamtang ang isa ka earthquake fault.
Diri sa Iloilo, indi pa malipatan sang aton mga katigulangan ang linog nga kon tawgon Lady KayKay sa libro ni Atty. Rex Salvilla nga Interesting Facts about West Visayas. Nag-igu ini sa Iloilo sadtong Enero 25, 1948.
May pwersa ini nga magnitude 8.5. Nag-utas ini sang kabuhi sang 14 ka tawo kag nagrumpag sang madamo nga mga puluy-an kag iban pa nga infrastructura sa halos tanan nga bahin sang isla sang Panay, lakip na ang Jaro belfry. Nagdala man ini sang tidal wave sa baybayon sang Oton tubtub sa San Joaquin nga nagrumpag sang mga punot dira.
Naga-enjoy gid sadto ang mga kabataan sa Jaro Carnival angot sa kapistahan ni Nuestra Sra. de la Candelaria sa Pebrero 2. Nagasaot gid ini sila sa lanton sang bantog sadto nga saot nga kon tawgon kay-kay, kag gani ginhingadlan ini nga linog Lady KayKay.
***
Wala sing makasiling kon san-o magpabatyag ukon magbalik ang kasubong kabaskug nga linog. Kon may ginapatihan man ang mga mangin-alamon, amo lang ang probabilidad nga kon kis-a nagabalik ang kasubong kabaskug nga linog pagkatapos sang madamo nga tinuig, katulad sang 50 anyos pataas.
Well, kon matabo gid man ina sa aton panahon wala kita sing mahimo kundi mag-preparar sa pagpanguna sang gobyerno upod sa aton pagpangamuyo.
***
Gintay-og sang magnitude 7.0 nga linog ang probinsya sang Abra sadtong aga sang Miyerkoles, Hulyo 27.
Natabo ato sang mga 8:43 sang aga, sunu sa isa ka report. Ang epicenter sining linog, sunu sa Phivolcs, nahamtang sa banwa sang Lagangilang dira sa Abra.
May pwersa ini, sunu sa Phivolcs kag sunu man sa US Geological Survey, sing magnitude 7.0 (ML) sa Phivolcs Richter Scale local surface measurement, kag sa USGS Moment Magnitude (Mw) nga may ikasarang sa pag-detect sang seismic vibrations sa diin man nga bahin sa idalom kalibutan.
Nagpabatyag dayon ini sang mga 280 ka aftershock (Inquirer) sa sina mismo nga adlaw, Hulyo 27, sa kusog nga magnitude 1.5-5.0 sa lain-lain nga bahin sang Luzon.
Magasige pa ining mga aftershocks, sunu sa kay Usec kag Phivolcs OIC Renato Solidum, sa sulod sang isa pa ka bulan.
Nag-deklarar sang State of Calamity ang Abra sa sunod nga adlaw, Hulyo 28.
Ginpanugyan ni Usec Solidum nga indi anay magbalik ang mga tawo sa ila mga puluy-an kag mga edificio bag-o ma-sertipayan sang mga otoridad nga masarangan na sini ang masunod nga aftershocks.
Tungod sini, gintagaan na lang anay sang gobyerno ang mga naapektuhan sang mga tent kon diin makatener anay ang mga pumuluyo sa gwa sang ila mga puluy-an kag sang mga pagkaon samtang nagapabilin sila dira. Samtang, sige pa nga ginatublag sila sang padayon nga mga aftershock./PN
