[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’CANDIDO (Ika-2 nga gua)’ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=” av-medium-font-size-title=” av-small-font-size-title=” av-mini-font-size-title=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”]
Peter Solis Nery
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”]
November 4-5, 2017
[/av_textblock]
[av_textblock size=” font_color=” color=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” admin_preview_bg=”]
Dise-sais años ako sang ginbilin ko ang malinong nga baryo sang Lilo-an kag ang malinong nga banwa sang Malinao sa malinong nga probinsya sang Aklan. Higante nga kasubo ang akon ginpas-an sang gintalikdan ko ang duog nga akon gindak-an; apang wala ako sang katawhayan, kag indi gid ako mapahamtang, samtang nahibaluan ko nga wala ako sang ginahimu agud tukibon ang kurit, ang badlit, sang swerte sa akon kabuhi. Sa akon pagbanta, wala sang maayo nga matabu sa akon kon magpabilin lang ako sa malinong nga baryo nga akon namat-an. Gani, namat-ud ako nga magpasimpalad sa tabuk sang lawod, sa isla sang Negros.
Sa akon mga damgo, may nakita ako nga dagat, kag indi yadto ang Tinagong Dagat sa Lim-aw sang Batang, Aklan. Trabahador sa plantasyon sang tubo ang akon una nga trabaho. Sakada. Apang nabatyagan ko, sa kaidadalman sang akon tagipusoon kag pagkatawo, nga indi yadto ang katapusan kag katubtuban sang akon pagapadulungan. Una nga tikang… una nga halintang lamang ang Negros agud makapalayo ako sa malinong nga banwa sang Malinao.
Sa akon pagbiya sa akon banwa, gintalikdan ko indi lamang si Lola Marcosa kag ang akon mga ginikanan kag kautoran. Ginbilin ko man ang akon labing pinalangga nga kahagugma, si Mayang. Si Maria Yatar. Si Mayang nga ginatawag sang iban nga “Ibing Sige” tungod daw indi sia mapunggan kon maghambal. Si Mayang nga mahuluy-on sa akon luyo. Si Mayang nga may matam-is nga yuhum, kag may labing matam-is nga harakhak. Nagalaum gid ako nga makabalik gilayon sa malinong nga baryo sang Lilo-an agud kuhaon si Mayang, agud matam-is kami nga mag-upod tubtub sa matam-is nga katubtuban. Apang may iban nga buko ang misteryo sang kabuhi para sa akon.
Sa batil pa lang pakadto sa Negros, ginpalapitan na ako sang isa ka tigulang nga manughimalad. Ginbasa niya ang kurit sa akon mga kamut, ang badlit sang akon mga palad: “Ini ang pagsugod sang imo malawig nga pagpanglakaton. Ikaw magapanakayon kag magatabuk sang mga kadagatan. Mangin gamhanan ka kag halangdon… Kapitan? Gobernadorcillo? Maisug nga pinuno! Madamu ang magapamati sa imo. Magapuong ang imo tingog sa bug-os nga baryo, sa bug-os nga banwa, ayhan sa bug-os nga probinsya. Ang kalaghaan kag balakhuan mo, indi mo maabutan ang pagkabun-ag sang imo anak, kag indi mo masaksihan ang kamatayon sang mga tawo nga labing pinalangga mo. May nakita ako nga mga kogita kag perlas, may isa ka kataw nga may malaba nga ikug, malaba nga dila, matahum ang iya tingog, masami sia nagakanta, daw indi sia mapunggan kon magkanta. May isa ka isla nga wala sang mga babaye, pulos lang lalaki. May mga matag-as nga hilamon, nagadalagan ka pagua sa matag-as nga mga hilamon padulong sa kahilwayan. Sa pagpanglakaton nga ini, masalapuan mo ang tinuga nga mangin kaupod mo sa bug-os mo nga kabuhi. Indi ka makapamalibad kag makapangindi sa iya.”
“Paano matabu ina? Nabilin sa Malinao ang pinalangga ko nga si Mayang. Magabalik ako para sa iya.”
Nagyuhum lang ang tigulang nga manughimalad. “Indi mo kinahanglan ipaathag sa akon ang imo kabuhi. Ang ginasiling ko lang, makasalapo ka sang isa ka tinuga nga pagapalanggaon mo sang labaw pa sa imo kabuhi.”
“Lola, gintug-an ko na ang akon tagipusoon kay Mayang. May nobya na ako; kag sa kalibutan nga ini, sia lang ang babaye para sa akon.”
Sa liwat, nagyuhum lang ang tigulang nga manughimalad.
(Ang sugilanon nga “Candido” ni Peter Solis Nery tagdaug sang Nahauna nga Padya para sa Malip-ut nga Sugilanon sang Palanca Awards sadtong 2007. Para sa iban pa nga sinulatan ni G. Nery, visitahi ang iya website: www.petersolisnery.com. Madamu gid nga salamat.)
[/av_textblock]
[/av_one_full]
