NAGSUGOD ang mga klase (SY 2021-2022) sa tanan nga eskwelahan, publiko kag pribado, sa bug-os nga Filipinas sadtong Setyembre 13, kon diin padayon pa ang pagpatuman sang online kag blended (online kag modular) classes nga una ginpatuman sadtong Oktubre 2020.
In the meantime, gina-propose naman sang mga stakeholders, katulad sang pila ka eskwelahan, mga negosyante kag sang industriya sa transportasyon ang “Limited Face-to-Face” classes.
Ginpasugtan ini sang Inter-Agency Task Force (IATF) sa “infectious diseases” sa mga lugar kon diin may “minimal risk” batok sa COVID-19. Gani gin-rekomendar na ini sang Department of Education (DepEd) sa kay Presidente Duterte.
Finally, gin-aprubahan na ni Presidente Duterte ining pilot testing sa “face-to-face classes” (FFC) sa mga 120 ka mga eskwelahan – 100 halin sa public schools kag 20 sa private schools – nga may “minimal risk” nga infection.
Sunu sa approved guidelines, 12 ka estudyante lang ang mapasugtan sa Kindergarten level, 16 sa Grade 1-3, kag 20 sa Senior High School upod sa Technical Vocational students.
Ang tugot nga kalawigon sang klase amo and tatlo (3) lang ka oras sa Kindergarten tubtub Grade 3, kag tubtub apat (4) ka oras para sa Senior High School.
Boluntaryo ang pag-participar diri sa FFC kag dapat may pagpahanugot gid sang mga ginikanan.
Ang DepEd naka-identify na sang 26 ka eskwelahan sa Western Visayas agud mangin pilot schools.
Lakip diri ang apat (4) ka eskwelahan sa Iloilo – Tomas Confesor Elementary School sa Cabatuan; Granada National High School Ballesteros Campus sa Carles; ang Palanguia National High School sa Pototan; kag ang Cabacanan Elementary School sa Alimodian.
Tungod gani pilot schools lang ang mga ini, iga-monitor dayon ini sila sa sulod sang duha (2) ka bulan samtang ginapatuman man sa ila ang minimum health protocols, labi na gid ang paggamit sang face mask, social distancing kag handwashing agud malikawan ang close contact. Kag, kon matabo nga magtaas ang “risk assessment” sang ila lugar ukon munisipyo, pauntaton ang natungdan nga pilot schools.
***
Samtang, ginatugyan man sang DepEd ang pagpatuman sining pilot schools sa mga local government unit (LGU).
Gin-stress ni DepEd-6 public information officer (PIO) Leonil Savilla nga ang implementasyon sang FFC sa Iloilo ginatugyan sa mga LGU tungod sang ila familiaridad sa ila mga lugar.
Sa Iloilo, ginsiling ni San Enrique Mayor Trixie Fernandez, nga presidente man sang League of Municipalities of the Philippines, Iloilo Chapter (LMP-Iloilo), nga indi pa mapasugtan ining “Face-to-Face” classes sa Iloilo tungod mataas pa ang mga kaso sang COVID-19 diri.
Si DepEd-Iloilo City Schools Division Superintendent Ma. Luz de los Reyes nagpahibalo man nga wala anay sing FFC sa tanan nga public kag private schools sa siyudad kay wala pa ini ginapasugtan ni Mayor Jerry Treñas tungod man kay mataas pa ang kaso sang COVID-19 sa siyudad.
Isa pa nila ka rason amo nga wala pa mabakunahan ang mga kabataan (17 anyos panubo), nga sa karon napa-rehistro na ni Mayor Treñas.
***
Luas sa indi pa mabakunahan ang mga kabataan sa eskwelahan batok sa COVID-19, ano ayhan ang pagtan-aw sang mga health authorities sa gina-require nga “minimal risk”?
Wala kita sing lubos nga paathag halin sa DepEd, pero tungod ini seguro kay “less likely” mag-contract ang mga kabataan sang COVID-19.
Ang “findings” sang mga health experts nagapamatuod nga “less likely” mag-contract ang mga kabataan sang COVID-19.
Ina tungod kay “efficient” sila sa pagtabog sang mga ACE2 kag TMPRSS2 nga proteins nga naga-unlock, ukon nagabukas, sang host cells para ma-infect sang virus.
Kag tungod indi man nila lubos matabog ining invading pathogens, sa masami naga-asymptomatic ini sila nga wala nagapakita sing sintoma kag, sa masami man, nagaayo lang sila tungod sa ila natural immunity (antibodies) kag sa bulig man sang ila adaptive immunity katulad sang mahatag sang T-cells (white blood cells) sa bulig sang mga interferon.
Indi man gani mag-problema kon gina-sip-on man lang ang bata. Physical barrier pa ina sa magasulod nga virus.
Makabulig man ang paglikaw sa mga negatibo nga “environmental factors”, katulad sang crowd gathering kag cerrado kag wala sing “infection control” nga mga lugar.
Gani importante nga maggamit gid sila sang face mask agud maseguro nga indi sila makalaton ukon malatnan man sang mga virus nga makasulod sa ila kon mag-ubo, mangatsi, ukon maghambal sa eskwelahan./PN
