MADAMO kita sang nakilala nga mga persona nga indi pamilyar sa aton sang una. Mga nawong nga bag-o lang naton nakita, mga ngalan nga bag-o lang naton nabatian, kag mga kahangkilan nga bag-o lang naton nasalapuan.
Indi mahinago nga ang impeachment trial isa ka palaagyan agud nga makapasundayag ang mga pumalasakop sa sini nga proseso sang ila kinaadaman kag kaalam – kon may yara man.
Gikan pa lang sa House of Representatives, masami na nga mabatian ang ngalan sang mga kongresman, ang wala sa pwesto nagasawsaw pa sa pag-uyat sang papel sa proseso agud makatugda kag mangin unod sang balita.
Kon lantawon, libre ang ila pasayod gamit ang buluhaton kag katungdanan, kag ang buhis sang pumuluyo agud nga maglutaw ang ila ngalan sa bisan diin man nga plataporma – mainstream media ukon social media.
Magahikutar lang sila suno sa ila papel nga gina-uyatan kag mangin libre ang pag-agom sang kabantugan sa bug-os nga pungsod. Kahibalo sila nga minilyon ang magatutok sa kada tion nga nagapadayon ang impeachment trial.
Ginatawag ini sa moderno nga tinaga nga Senateflix, ukon kalingawan nga lalantawon sang mga mahuyugon magtamod sa ila mga cellphone.
Sa sinauna, ginatawag man ini nga sarswela tungod nagapati ang kadamuan nga antes pa man nagsugod ang proseso may nahuman na nga konklusyon ang mga nagaduso sini kag ang magahusgar sini nga asunto.
Kapin sa ₱26 million ang ginpain sang Senado para sa impeachment proceedings gamit ang continuing appropriations sa idalom sang 2025 General Appropriations Act.
Antes pa man pormal nga nagbukas ang paghusay, kapin na sa ₱500,000 ang nagasto sang ang articles of impeachment gin-transmit.
Sa paglantaw sang mga ekonomista, ang ₱26 million makabulig kuntani para pondohan ang serbisyo para sa publiko kaangay sang konstruksyon kag pagkay-o sang mga dalan sa maligwin nga mga komunidad, sa scholarships para sa ginatos ka mga estudyante, ukon medical assistance para sa linibo ka mga pigado nga pamilya.
Imbis nga gamiton kag uyangan ang kwarta sa impeachment trial, kuntani gingamit ini para ibulig sa mga pumuluyo. Kahibalo man ang tanan nga pulitika lamang ini, nga ang tuyo amo nga pahalinon sa pwesto ang bise presidente.
Nagapangatubang si Vice President Sara Duterte sang apat ka articles of impeachment nga ginalakipan sang indi husto nga paggamit sang masobra ₱612 million nga confidential funds sa idalom sang Office of the Vice President kag sang Department of Education, ang unexplained wealth, bribery, kag betrayal of public trust.
Tanan nga ini iya ginpanginwala.
Ang senado magadeterminar kon ang mga alegasyon suportado sang ebidensya. Ang senado ang magahusgar, apang indi kita makasiguro kon maapresyar nila ang ebidensya kag kon nahangpan nila ang proseso sa korte ilabi na nga kadamuan sa ila wala sang ihibalo sa legalidad.
Kaangay kay anay Chief Justice Renato Corona, ginpamatbatan sang impeachment court nga guilty apang suno sa Sandiganbayan wala siya sang nahimo nga kasal-anan.
Wala sang hustisya sa kamot sang mga pulitiko. Luyag lang nila magpasundayag sa atubang sang kamera kag sa mata sang minilyon nga tumalan-aw sa telebisyon kag social media.
Kahibalo kita ang ang iban nagahandom nga magpapili liwat sa kaangay nga posisyon kag ang iban sa tuhay nga posisyon. Kinahanglan nila magpakita sang ila abilidad, sang ila kaalam, sang ila ikasarang kag kasampaton nga mangin angay nga kandidato sa masunod nga eleksyon.
Pilit nila nga ginapakahuy-an si VP Sara Duterte agud manaog ang iya trust rating kag performance rating, apang samtang ila ginahimo ina, padayon nga nagapangibabaw ang ila ginalapakan sa lutak.
Matalupangdan nga amat-amat nga nagagamay ang mga nagalantaw sa gallery sang impeachment court. Nakita nila nga wala sang mapag-on nga ebidensya, lunsay sugilanon kag wala sang ngipon nga argumento ang ginahaboy sa bise presidente.
Sa tagsa ka magsumpakilay ang prosecution kag defense, nagasanag ang kamatuoran, mas nagabakod ang depensa kag nagadugang ang kaalam kag ideya sang tawo tuhoy sa kon ano ang motibo kon ngaa ginapulihan nila ang bise presidente.
Mas nakilala naton ang mga abogado nga indi kongresista tungod sa ila abilidad kag pagpangapin sa ila kawsa.
Mas gina-idolo sang iban ang kasampaton sang mga abogado nga indi kongresista kon paano paluaron ang mga testigo kag paruton ang mga ginaplastar nga dokumento bilang ebidensya.
Higayon man ini sang mga abogado nga mapakita ang ila kaalam kag abilidad agud nga magamit nila sa palaabuton kon ano man ang ila mga ginahandom.
Matuod, nangin entablado sang pagpasundayag ang impeachment court para sa mga abogado nga katapo sang prosekusyon kag depensa. Nangin higayon man ini sa mga indi abogado nga ipakita ang ila kaabtik sa pagpaminsar kag masanag nga paghangop sa mga ginatalakay.
Kon kaisa, ang pamangkot ni Senator Robin Padilla, gikan sa iya ka-inosente kag kuryusidad, amo pa ang nagapasidu sa kabutigan kag nagahatag sang alagyan sa kamatuoran. (bertladera@gmail.com/PN)
