[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’Panugdaon ni Matt ‘ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=”]
Ni Wenceslao E. Mateo Jr.
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=” color=”]
Substandard ang gaabot
nga semento sa siyudad?
SANG akusahan ni Senador Panfilo Lacson si sadto Bureau of Customs Commissioner Nicanor Faeldon nga nakabaton sang P100 ka milyon nga “welcome gift,” nagbalik man ang naulihi sang akusasyon nga ang anak ni Lacson isa sa mga utok-utok sang “smuggling” sang semento sa pungsod.
Kon matuod ini, ining “smuggling” sang semento isa matuod ka daku nga problema sang gobyerno. Subong man sang grupo sang mga naga-“manufacture” sang semento, kag mismo sang mga pumuluyo nga nagasalig sa nagakalain-lain nga kaayuhan halin sa kita sang gobyerno.
Sunu kay Ernesto Ordoñez, president sang Cement Manufacturers of the Philippines (CEMAP), ang ila pagpanilag nagapakita nga may “technical smuggling” nga nagakatabo sa produkto nga ini.
Duha gali ka klase ang “smuggling” sa pungsod – ang “outright” kag “technical.”
Sa “outright smuggling” ang imported nga produkto ginapalusot sa lokal nga merkado nga indi ma-“clear” sang BOC agud makalikaw ang “smuggler” sa buwis kag iban pa nga balayran sa gobyerno.
Sa “technical smuggling” naman, ang produkto ginapaagi sa regular nga proseso, ugaling may dinayaay lang, katulad sang pagtorsi sang kaundan sang mga papeles, ukon ang paglikum sang matuod nga unod sang kargamento. Katulad na lang sa pag-deklarar nga “ukay-ukay” ang kargamento samtang lain gali ang unod ukon may likum nga upod nga mas malahalon ukon ilegal nga kargamento.
Na-alarma sini ang mga negosyante. Gasuspetsa sila nga may “smuggling” gid man nga nagakatabo sa semento. Ang suspetso nila natumod sa daku nga pagka-barato sang mga imported nga semento nga ka-kumpetensya sang ila semento.
Sunu kay Ordoñez, ang “smuggling” nga indi lang makapahina sang kita sang gobyerno nga magamit pa sa madamo nga proyekto para sa mga pumuluyo tungod sa buwis nga indi masukot sang gobyerno. Nagaguba man ini sang negosyo sang mga lokal nga manufacturer nga makaapekto man sa pangabuhian sang ila mga trabador.
Isa pa, sunu pa gid sa iya, nagapasanyog ini sang pagsulod sang substandard nga semento tungod indi ini masiyasat sing maayo kay indi ini makaagi sa istrikto nga proseso sang pagpasulod sini sa pungsod.
-0-0-0-
Ang ining pagpalitug sang semento, nga posible naghalin man sa luas, na-“expose” ko gani sang naga-reporter pa ako sang Panay News nga sister publication sang Panay Balita. Mga sobra dyes anyos na seguro ang nakaligad.
Sadto, tugot pa ang bulk cargo sang semento, ukon ang pagkarga sang semento sa sulod sang barko nga isulod lang ugaling sa sako sa pag-ariya sa pantalan sa Siyudad sang Iloilo.
Isa ka masaligan nga tiliman-an ang nag-“tip” sa akon nga ang semento nga manubo sang kalidad ginadiskarga kag ginasulod sa sulodlan sang mataas nga kalidad nga semento. Daw pozzolan bala ang ngalan sang sining semento.
Tungod sini, ang baratuhon kag manubo nga kalidad nga semento mabaligya sang mahal, bisan baratuhon, tungod nasulod ini sa sulodlan sang mataas nga kalidad nga semento.
Gin-report ko ini kag nabalahuba ang ining akon exposѐ. Nagdinumogay, so to speak, ang iban nga reporter sa pag-follow-up sang akon report.
Ang problema ugaling kay ang kon source indi mag-testigo sa nakita niya nga pagsulod sang baratuhon nga semento sa sulodlan sang mahal nga semento. Ang consignee todo man panginwala sang akon akusasyon. Gin-imbitar pa gani niya ako sa iya bodega agud pamatud-an ang akon akusasyon.
Wala na ako magsapak sadtong imbitasyon sang consignee kay indi mag-testigo ang akon source kag indi man ako eksperto sa semento.
Tungod sining akon exposѐ, kon wala ako magsala, ining kargahanay sang bulk cement sa barko wala na ginpadayon sumugod sadto diri sa siyudad.
Samtang indi kita luyag mag-malisya kay wala man gani kita bisan exposѐ sa karon, luyag kita gihapon mag-suspetso nga may mga “smuggled” nga semento nga nagasulod gid man sa pungsod, lakip na diri sa siyudad.
In fact, daku gid ang aton suspetso sini kay sa makita naton madamo sang aton mga dalanon sa siyudad nga substandard ang pagka-semento.
Maayo seguro siyasaton ini sang Bureau of Customs kag Department of Trade and Industry diri sa rehiyon kag sang mga lokal nga manufacturer sang semento. Okey?/PB
[/av_textblock]
[/av_one_full]
