ADMITIDO sang aton gobyerno nga may kakulangan kita sang mga testing equipment, facilities kag competent manpower agud lubos maaway ang COVID-19.
In fact, ang pila sang aton health specialists gina-training pa kag ang kakulangan naton sa iban nga health workers ginapangita pa sa mga aplikante nga may baganihan nga balatyagon.
Tungod sini, targeted lang sang mass testing naton ang mga priority sector kag indi ang tanan sa populasyon.
Nagapanguna diri ang health specialists kag workers nga nagapatigayon sang mass testing kag ang yara sa mga ospital kag sa quarantine kag isolation facilities nga nagatatap sang aton pasyente kontra COVID-19.
Subong man ang mga opisyales, mga sibilyan nga empleyado sa gobyerno, kag ang iban pa, lakip na ang men in uniform, nga na-assign sa frontlines kag kon diin pa sa pagpaseguro nga mapatuman ang mga health protocol agud amligan ang ikaayong lawas sang tanan.
Samtang pwede naman mapasugtan sang gobyerno ang pila sa private sector sa ila negosyo kag employment basta ginasunod lang nila ang health protocols sa ila mga establicimiento kag mga worker.
Ang publiko gina-requirer man sa paggamit sang face mask kag sa pagpatuman sang physical distancing kag sang handwashing sa kon diin man sila mauyong nga mga lugar nga dapat ma-disinfect.
Wala man ginadilian ang mga buluhaton sa diin maamligan ang ikaayong lawas sang aton mga pumuluyo sunu sa ginapatuman sang mga health protocol.
***
Isa sa sining mga buluhaton nga luyag pasugtan nga hiwaton sang aton mga pumuluyo amo ang hampang sang basketbol sang Philippine Basketball Association (PBA), nga popular gid sa aton pumuluyo bisan dira lang makita sa television (TV).
In fact, gaplano na subong ang PBA agud magsugod sang training sang mga player sa masunod nga game season. Wala ta ugaling matul-id gid ang ining plano kag kon bala mapasugtan man ini sang Inter-Agency Task Force (IATF).
Sa isa sang mga kolum naton diri, medyo nagdiskarte man gani kita sang isa ka suhestyon. Daw lahog lang ugaling yadto nga luyag naton ligwaton sa karon.
***
Kinahanglan man lang ang physical distancing, ukon ang mag-antad sa iban sang at least isa ka metro, agud mapahilayo sa infection sang COVID-19 ang mga tawo. Indi man airborne, ukon dala sang hangin ang COVID-19 virus, gani wala man sing dapat kahangaw-an dira.
Ang mga droplet kag aerosol sang pag-ubo, pangatsi kag panupla, sunu sa health authorities, mahulog man lang ini sa mga butang sa idalom kag sa duta.
Gani, kon pulos man lang negative kag clear kita tanan sa COVID-19, syempre wala kinahanglan ang physical distancing sa tunga naton, Indi bala? In other words, pwede na kita makig-upod sa iban sing malapitan.
Angot diri, aton suhestyon sa subong amo nga i-subject sa COVID-19 testing ang mga player kag ang iban sa basketball court, kag ang pahampangon lang ang mga negative kag clear sa COVID-19 virus nga wala na kinahanglan sing face mask ukon ano pa nga sablag sa ila paghampang.
Tutal, sa siling na naton, indi naman kinahanglan ini kon negative kag clear sila sa COVID-19.
Kon may pagpangamlig, katulad sang face mask, ina lang i-require sa audience nga nagasunod man sa physical distancing sa mga pulungkuan kag kon diin pa nahamtang, kag kon ano pa nga health protocol nga bagay.
Of course, dapat may go-signal gid ang Department of Health kag IATF para sa opisyal nga pagpahanugot sini.
Ayos, indi bala? Maka-tan-aw na kita liwat seguro sini sing PBA games bisan yara pa ang COVID-19!
***
Nanotran gali sang isa ka doktor nga Italyano nga basi madula na gid lang ang COVID-19, ukon SARS-CoV-2, bisan wala pa sing mahatag nga vaccine sa mga pumuluyo.
Ini siya si Dr. Matteo Basseti, head sang Infectious Disease Clinic sa San Martino Hospital sa Italya.
Gapati siya nga amat-amat na gahuyang ang COVID-19 tungod sa pag-mutate, ukon pagbaylo sang forma, sa indi na gawa mapintas nga kapinasahi tungod sa padayon nga pagpatuman sang physical distancing, lockdown, quarantine kag isolation.
Aba, salamat kon matuod! Pero, that means dapat sigehon ta gid ang aton mabungahon na nga pagpatuman sang aton health protocols!/PN
