NGAA islan ang patakaran sa tunga-tunga sang proseso? May disbentaha bala sa bahin sang naga-asunto? Wala bala sang mapag-on nga ebidensya nga makapatumba sa kontra?
Makatilingala lamang tungod sa imbukada nagahara-hara ang prosekusyon kag madamo sang ginpagwa nga sugilanon sa atubang sang publiko nga ang ila ebidensya tuman ka pag-on kag gilayon nila nga mapadutlan sang kaso ang ila ginaasunto sa impeachment court nga si Vice President Sara Duterte.
Mabatyagan na ang nagalinagumba nga dughan sang mga kongresista nga nagatuyo nga pukanon kag kakason sa pwesto ang bise presidente. Tuman na ka lawig sang inadlaw nga nagligad, apang sa pamati sang ordinaryo nga Pilipino wala sang mapag-on nga ebidensya kag lunsay bulak-bulak sang mga tinaga kag pagpapati nga may yara sang salabton apang sa teknikalidad sang legalidad wala pa sang may napamatud-an ang prosekusyon.
Ginhimo nila nga palagwaon sa telebisyon kag social media ang ila istilo sa pagsukot sa bise presidente nga madugay na nila nga ginadumtan tungod nga sablag sa ila pamulitika kag sa kahadlok nga basi maukayan ang ila mga tinago, kon may yara man. Apang, sa subong nga panahon, ang tanan nga tawo halos nagatamod sa social media kag kahibalo sa nagakahinabu. Indi na nila kinahanglan nga hungiton sang timplado nga pagkaon. Kahibalo na ang tawo magpili sang dapat konsumuhon nga impormasyon kag magkilatis sa matuod nga sitwasyon.
Nagapati ako nga maathag ang nakasulat sa Konstitusyon, nga bisan indi abogado makahangop sa kahulugan kag ginasiling sang letra kag ispirito sang kasuguan.
Maathag ang pahayag ni Former Supreme Court Associate Justice Adolfo Azcuna nga nasulat sa Konstitusyon ang “2/3” sang tanan ukon 24 ka mga miyembro sang Senado. Nangin katapo siya sang 1986 Constitutional Commission kag ginakilala nga tagsulat kag tagpasad sang Article XI ukon “Accountability of Public Officers” gani mas kahibalo siya sang ginasaad sa Konstitusyon.
Gin-thag man sini nga ang 2/3 sang 24 ka mga miyembro sang Senado amo ang 16 ka senador. Maligwat lang ang numero kon may mapatay, kon may mag-resign, ukon may ginkakas sa pwesto. Sa karon, wala pa sang buhin sa ila numero nga 24 tungod ang duha ginpriso pero wala pa napamatbatan kag inosenti pa sa akusasyon nga ginahaboy batok sa ila. Ang isa nagapanago bangud ginaklaro pa ang legalidad sang warrant of arrest nga igaserbe sa iya. Ang isa yara sa luwas sang pungsod bangud sa iya medikal nga kondisyon.
Apang, ang nagakatabu ginadalukan sila sang kaangay nila nga mga senador, ilabi na sang mayoriya, nga makapakigbahin sa pagbista sa mga akusasyon nga ginahaboy batok sa bise presidente.
Ang masakit, kaangay sang maranhig, ginapabangon ang tanan nga alegasyon batok sa mga senador nga yara sa minoriya, ilabi na sa mga wala nagasunod sa luyag sang mayoriya kag sa mga nagadikta sa likod nila.
Luyag nila nga piangon ang numero sang mga magaboto nga batok sa conviction sang bise presidente.
Kon nagapati sila nga mapag-on ang ila ebidensya, kon may bug-at ang ila akusasyon, ngaa indi nila pagdag-on sa pagpresentar sini sa hukmanan?
Ngaa islan, bag-uhon, liwaton ang threshold para sa conviction sang bise presidente?
Kinahanglan bala nga pahilayon ang kasuguan sa direksyon sang desisyon nga pahalinon ang bise presidente bisan pa nga wala sang mabakod nga ebidensya kag wala pa sang pamatuod ang ginahaboy nga akusasyon?
Kon indi madaug sa presentasyon sang ebidensya, lubagon ang direksyon sang pagdesisyon? Ipton ang sitwasyon sang magaboto agud nga maghaylo kag mag-upod sa gusto sang mayoriya?
Sa paglantaw sang ordinaryo nga pumuluyo, kon nagasugod na ang proseso kag pag-abot sa tunga-tunga dayon mo ilis sang patakaran, ginakabig ina nga akto sang pagpangdaya. indi patas, bentahuso, poderoso, kag indi masaligan nga sahi sang pumalasakop sa proseso.
Ina ang rason kon ngaa sa panugod pa lang sang proseso ginabalay na ang mga patakaran nga dapat sundon kag ginakasugtan sang tanan.
Patimaan bala ini nga wala sang unod ang akusasyon gani liwaton ang talakan agud malab-ot ang handom nga ang bise presidente pahalinon?
Luyag ko lamang nga athagon, indi ini para lang sa karon nga sitwasyon, ukon pag-apin sa bise presidente nga nagapanatubang sang reklamo sa impeachment court.
Ini pagpangapin sa Konstitusyon nga indi dapat pagbalion, pagliwaton, ukon hampangan para sa interes sang iban.
Ang Konstitusyon amo lamang ang taming sang tanan nga ginapigus, salandigan sa pagpanindugan sang kinamatarong. Indi ini dapat himuon nga suluguon sa pagtuman sang balik-awot nga tuyo sang iban nga mga abusado.
Indi pwede nga liwat-liwaton ang Konstitusyon depende sa kon sin-o ang naga-atubang sang reklamo. Dapat isa lang ang talaksan para sa tanan agud mangin patas kag makatarungan. (bertladera@gmail.com/PN)
