[av_one_full first min_height=” vertical_alignment=” space=” custom_margin=” margin=’0px’ padding=’0px’ border=” border_color=” radius=’0px’ background_color=” src=” background_position=’top left’ background_repeat=’no-repeat’ animation=”]
[av_heading heading=’Panugdaon ni Matt | Si Trump kag si Roosevelt’ tag=’h3′ style=’blockquote modern-quote’ size=” subheading_active=’subheading_below’ subheading_size=’15’ padding=’10’ color=” custom_font=”]
Ni Wenceslao “Matt” E. Mateo Jr.
[/av_heading]
[av_textblock size=” font_color=’custom’ color=”]
Tuesday, April 25, 2017
[/av_textblock]
[av_textblock size=” font_color=” color=”]
MAY namangkot diri sa aton parti sa nagligad ko nga kolum (Abril 22) kon ngaa indi ako kumpormi sa “America First” policy ni U.S. President Donald Trump, luas sa nahinambitan ko na.
Well, sa pag-paathag liwat sang tindug naton, ang ining “protectionist” policy ni Trump magahatag lang sang daku nga problema sa madamo naton nga kauturan nga Pilipino, partikular sa idalom sang iya “Hire American” policy.
Sa nasiling ko na gani, ang pagpabalik sa Estados Unidos sang mga 1,000 call center outfits diri, maga-resulta sa pagkadula sing ubra sang mga isa ka milyon ka call center agents nga naga-ubra karon sa Pilipinas.
Madulaan man sing ubra ang madamo nga Filipino immigrants sa Estados Unidos, nga sa ulihi nga isip mga 1.8 ka milyon ini sila.
Ti, paano abi kita nga mga Pilipino malipay sina?
Sa dugang nga rason, indi man kita kumpormi sa “protectionist” policy ni Trump tungod one-sided ini. Bilang nagapanguna nga ekonomiya sa kalibutan, labi na gid sang iya mga kaalyado, dapat tani ang kaayuhan sang kabug-usan (inclusive growth) ang iya nakita para labi pa gid magbakud ang pag-inupdanay. Indi lang ang kaugalingon sang iya pungsod.
Sa “protectionist” policy ni Trump, sa lugar nga maghugpong pa gid, ang matabu nga madamo pa gani ang ma-sunggod kay Trump kag magbalos pa gani pakadto sa indi pag-intiendihanay.
Well, wala kita nagabais nga ang ining “America First” policy ni Trump may maayo nga katuyuan para sa mga Amerikano. Tani, kon ipamilit gid man niya ang iya “America First” policy sakupon na niya sa benepisyo sini ang iya mga kaalyado. Kon amo na ang matabo, kundi sa gihapon mabakud ang aton mag-inunungay.
Ining mga kaalyado sang Estados Unidos, tubtub sa karon, nagalakip sang iya mga abyan diri Sa Southeast Asian Nations (ASEAN) nga nagasakop sang Pilipinas.
Sa isa ka bahin, luyag ko man ipabutyag nga mas gusto ko pa ang polisa ni Presidente Franklin Delano Roosevelt (1933-1945) sa pag-solbar sang krisis sa iya pungsod sang ara siya sa poder.
Na-elejer siya sadtong Nobyembre 1932 kag nagpungko bilang presidente sa masunod nga tuig, 1933, sa una niya nga termino. Sa sina nga tion ang Estados Unidos naga-antos sang ginatawag nga Great Depression, ukon tuman nga kabudlay, sa pag-pangabuhi.
Sa tion nga ini, 13 ka milyon ang wala ubra kag halos tanan nga mga bangko nanira na. Sa una niya nga “100 days”, gin-proponer niya ang malapnagon nga “recovery program”sa sektor sang negosyo kag agrikultura, ubra sa wala ubra, kag pagbulig sa mga nadulaan sang ulumhan kag ila puluy-an.
Gin-away ni Roosevelt ang “protectionism” sang nagligad nga administrasyon kag ginpaluntad ang maluag nga kahilwayan sa pag-negosyo sa tunga sang mga pungsod, nga tubtub sa karon gina-sunod pa sang kadam-an nga mga pungsod.
Ginpa-pasar niya ang Reciprocal Trade Agreements Act sang 1934.
Gintagaan si Roosevelt sining RTAA sang poder agud i-negosyar ang patas kag mas hilway nga relasyon ekonomika sa tunga sang iban nga mga pungsod.
Ining kasuguan nag-panubo man sang mga tarifa (duties) sang mga produkto nga nagasulod kag nagagwa sa Estados Unidos.
Baliskad ini sa ideya nga “protectionism” ni Trump nga maga-pataas sang tarifa sang mga produkto halin sa iban nga pungsod agud pabudlayan sila sa pagbaligya sa Estados Unidos.
Tani, indi lang pag-sakupon ni Trump sa kabudlayan ang iya kaalyado nga mga pungsod sa sining iya “First America” policy./PB
[/av_textblock]
[/av_one_full]
