GINAPANUGYAN sang mga eksperto nga indi dapat paglaktawan ukon pagkalimtan ang second dose sang covid-19 vaccine agud lubos nga maagom ang proteksyon nga ginatan-ay sang bakuna.
Ang second dose sang COVID-19 vaccine magadugang sang kusog nga mangin bahin sang immune system nga magahatag sang masangkad nga antiviral protection suno sa bag-o nga pagtuon nga ginpangunahan sang mga imbestigador sa Stanford University School of Medicine.
Ang natukiban sa pagtuon mabakod nga nagasuporta sa panan-awan nga ang ikaduha nga tublok indi dapat paglaktawan.
Ginsiling ni Bali Pulendran, PhD, professor sang pathology and of microbiology and immunology nga bisan pa sang outstanding efficacy sang bakuna apang gamay lang ang aton ihibalo kon paano gid nagatrabaho ang RNA vaccines. Ini ang rason kon ngaa gin-imbestigaran ang immune response nga gintuga sang isa sa mga bakuna sa pinasahi nga detalye.
Nabalhag ang pagtuon sadtong Hulyo 12 nga edisyon sang “Nature”, gindesinyo ini agud hibaluon gid sang husto kon ano ang epekto sang bakuna, ilabi na sang gina-market sang Pfizer Inc., sa madamo nga component sang immune response.
Gin-analisar sang pagpanalawsaw ang blood samples gikan sa mga indibidwal nga natublukan na sang bakuna. Gin-isip ang ila antibodies, gintakus ang levels of immune-signaling proteins kag gin-characterize ang expression sang kada isa ka gene sa genome sang 242,479 ka separado nga sahi kag estado sang immune cells.
Ginpahayag ni Pulendran nga ang atensyon sang bug-os nga kalibutan nakatutok sa COVID-19 vaccines, ilabi na sa bag-o nga RNA vaccines.
Suno sa iya nga una ini nga tion nga ang RNA vaccines ang gingamit sa tawo kag wala sila sang ihibalo kon paano sila maggana kag kon ano ang ila ginahimo sa pagtan-ay sang 95% nga proteksyon batok sa COVID-19.
Sa kinaandan, ang mayor nga immunological basis para sa pag-aprubar sang bag-o nga bakuna amo ang ila abilidad sa pagsugo sa neutralizing antibodies ukon ang indvidualized proteins, gintuga sang immune cells nga ginatawag B cells, nga makatapik sa virus kag balabagan ini sa paglaton sa mga cell.
Ginpaathag ni Pulendran nga ang antibodies matapos takson. Apang mas komplikado dira ang immune system. Kon antibodies lamang, wala gid ini lubos nga nagapatimaan sang iya complexity kag potential range of protection.
Nagapadayon sanday Pulendran kag iya mga kaupdanan sa pagtukib sa tanan nga sahi sang immune cellt types nga naimpluwensyahan sang bakuna: ang ila kadamuon, ang ila activation levels, ang genes nga ila gina-express kag ang proteins kag metabolites nga ila gina-manufacture kag gina-secrete sa tion nga natublukan.
Isa sa mayor nga immune-system component nga natukiban sa pagtuon amo ang T cells ukon immun cells nga nagapangita kag ginaguba ang virus. Wala nila ginatapik ang ila kaugalingon sa viral particles kaangay sa ginahimo sang antibodies apang gina-usisa sini ang tissue sang lawas kon may senyales sang viral infections. Kon ila matukiban, ila nga ginagisi ang yadtong mga cell.
Ang duna nga immune sysem, daw kaangay sang first-responder cells, ang ginahangop na karon bilang tuman gid ka importante. Ginakabig ini nga “sixth sense” sang lawas bangud sila ang una nga nakahibalo tuhoy sa presensya sang pathogen. Bisan pa nga indi gid sila maayo sa pagtumod sa separado nga mga pathogen apang nagatago sila sang ‘starting gun’ ukon nagahatag sang signal sa protina nga maglunsar sang adaptive immune system ukon ang B kag T cells nga nagaatake sa specific viral ukon bacterial species ukon strains.
Nagpili sang 56 ka healthy volunteers ang hubon kag nagkwa sang blood samples gikan sa ila sa magkatuhay nga tion antes kag pagkatapos sang ila una kag ikaduha nga tublok. Natukiban sang mga nagapanalawsaw nga ang una nga tublok nagpadamo sang SARS-CoV-2-specific antibody levels nga ginlauman apang indi tanto kadamo sa nahimo sang ikaduha nga tublok. Ang second shot naghimo sang mga bagay nga wala ginhimo sang first shot.
Sa simple nga paglantaw, ang second shot amo ang mas may gamhanan nga beneficial effects labaw sa first shot. Gin-stimulate sini sang pila ka beses ang antibody levels, ang T-cell response nga wala sa first shot ang yara na sa second shot kag mas napasanyog ang duna nga immune response.
Sa sini nga paathag sang mga eksperto gikan sa Stanford University School of Medicine, dapat gid nga indi paglaktawan ukon pagkalimtan ang ikaduha nga tublok sang bakuna.
Sila na mismo ang nagtuon sa hulag sang aton immune system kag kon paano ginabuligan sang bakuna agud nga magpangapin sa aton lawas batok sa COVID-19.
Gani, ginapanawagan naton sa nagapangduha-duha pa nga magpabakuna na. Mas peligroso ang wala sang proteksyon sa lawas kag madali nga malatnan sang virus. Tandaan naton nga mas nagadamo ang pamahog nga aton atubangon ilabi na nga madamo sang variants nga ginabantayan nga mas masupog, mas delikado kag mas makalalaton nga posible magahalit pa gid sa aton.
Tandaan gid ang iskedyul sang second dose agud nga mapreparar ang lawas para diri. Dapat ikondisyon gid ang lawas, magtulog sang husto, magpahuway ukon mag-relax para handa gid sa adlaw sang pagbakuna.
Kumpletuhon gid naton ang pagpabakuna agud mas mapag-on ang aton proteksyon batok sa COVID-19. (bertladera@gmail.com/PN)
