MAINIT nga ginatalakay sa bisan diin lang ang anti-terrorism law nga nakapasar sa Kamara kag sa Senado kag nagahulat nga mapirmahan ni Presidente Rodrigo Duterte.
May nabalaka, may nahadlok kag may yara sang indi mapahamtang sa kon ano ang matabu sa palaabuton kon mangin isa ka lubos ini nga kasuguan.
May nagasinggitan nga indi sila terorista, sila mga aktibista. Apang wala man nasiling diri nga punggan ang kinamatarong sang sin-o man nga makapahayag sang ila pagdisgusto sa gobyerno. Mahimo nila sa gihapon nga pakamalauton ang gobyerno ukon ang administrastyon kon may mga bagay sila nga wala nakompormehan sa mga akto ukon pagdumala.
Kinamatarong sang kada isa ang makapahayag, apang dapat indi kalakip sa nakalista sa mga grupo kaangay sang Communist Party of the Philippines-New People’s Army bilang terorista nga organisasyon, kag sa Islamic State East Asia ukon kilala bilang Asharul Khilafa Philippines, Bangsamoro Islamic Freedom Figthers-Abubakar, Bangsamoro Islamic Freedom Fighters-Bungos, Dawlah Islamiyah, Dawlatul Islamiyah Waliyatul Masrik, Islamic State Lanao, Islamic State-Philippines, Islamic State Ranao, Jama’atu al-Muhajirin wal Ansar fil Filibin, kag Maute Group.
Importante nga ang isa ka persona wala nagapakigbahin sa mga akto nga nagatuyo sa pagtuga sang kamatayon ukon seryoso nga halit sa lawas sang sin-o man ukon nagatuga sang peligro sa kabuhi sang tawo; wala nagapakigbahin sa mga akto nga nagatuyo sa pagtuga sang daku nga halit ukon pagkaguba sang pasilidad sang gobyerno ukon pribado, lugar pampubliko ukon pribado nga propyedad; wala nagapakigbahin sa mga akto nga nagatuyo nga magtuga sang malapnagon nga pagsablag, paghalit, pagguba sa mga critical infrastructure; wala naga-develop, naga-manufacture, naga-angkon, naga-acquire, naga-transport, naga-supply ukon nagagamit sang mga armas, mga eksplosibo, ukon sang biological, nuclear, radiological ukon chemical weapons; kag wala naga-release sang peligroso nga mga substance, ukon nagatuga snag sunog, baha, ukon eksplosyon.
***
Pahayag ni Sen. Panfilo Lacson
Ang terorismo wala sang ihibalo sa tayming ukon sa dolunan. Dapat makahibalo ang tanan nga ang terorista nagahimo sang kalakasan sa paagi nga hinali, wala ginalauman, kag sa anuman nga tion, posible subong, bwas ukon sa masunod nga semana.
Ginduso ini kag ginsakdag ang hagna sadtong Pebrero 2019. Kag sang naaprubahan sa third and final reading, mas ginpaminsar sini ang Bill of Rights nga nasaad sa 1987 Constitution.
Ginlakip diri ang kadamuan sang mga probisyon sang Anti-Terrorism laws sang iban nga makusog nga demokrasya nga pungsod kaangay sang Australia, Estados Unidos, kag gingiyahan sang standards nga gintalana sang United Nations. Gin-adoptar ang pinakalip-ot nga reglementary period sang paghunong nga 14 ka adlaw ipaanggid sa Thailand nga tubtub 30 ka adlaw, Malaysia nga tubtub sa duha ka tuig, Singapore nga 720 ka adlaw apang mahimo pa gid palawigon nga wala sang formal charges, Indonesia nga tubtub sa 120 ka adlaw kag iban pa.
Sa mga kritiko, nagalaum ako nga indi mag-abot ang adlaw nga ikaw ukon ang imo pinalangga sa kabuhi ang mangin biktima sang pagpang-atake sang terorista, kag indi mangin ulihi ang tanan sa paghinulsol nga nga imo ginkumbinser ang mga Filipino nga ibasura ang ini nga lehislasyon.
***
Pahayag ni Sen. Tito Sotto
Ang hagna luyag nga athagon ang kahulugan sang terorismo nga wala sang pagsablag sa kinamatarong pulitikal kag sibil, kag papag-unon ang commitment sang Pilipinas nga dag-on ang away batok sa terorismo.
Ang terorismo wala ginalakipan sang adbokasiya, protesta, pagpamatok, pag-untat sa trabaho, industrial ukon mass action kag iban pa nga hilikuton para sa kinamatarong pulitikal kag sibil.
Mahimo makomiter ang terorismo paagi sa conspiracy nga may pamatbat nga life imprisonment nga wala sang parole; proposal to commit terrorism nga may 12 ka tuig nga pagkapriso; ukon inciting to commit terrorism nga may 12 ka tuig nga pagkapriso; recruitment to a terrorist organization nga may life imprisonment nga wala sang parole; magin katapo sang terrorist organization nga may 12 ka tuig na pagkapriso; foreign terrorist nga may life imprisonment nga wala sang parole; paghatag sang material support sa terorista, magluwas sa humanitarian activities sang International Committee of the Red Cross, Philippine Red Cross kag iban pa nga state recognized humanitarian partners, ukon accessory nga may 12 ka tuig nga pagkapriso.
***
Pahayag ni 5th District Cong. Raul Tupas
Daku ang mabulig sang anti-terrorism law agud mas mapangapinan sang pungsod ang iya pumuluyo.
May obligasyon ang Pilipinas sa Financial Action Task Force nga organisasyon nga dapat mapatuman ang anti-terrorism law antes ang bulan sang Oktubre agud indi kita malakip sa lista sang high-risk kag non-cooperative jurisdictions sang Global Anti-Money Laundering Watchdog.
Kon masulod kita gray list bangud wala kita nakapasar, magapangatubang kita sang reduced international trade, economic sanctions, kag reduced loan access sa Asian Development Bank, World Bank, International Monetary Fund, kag mangin kaangay kita sang Mongolia, Pakistan, Syria, Yemen kag Zimbabwe.
Mabudlayan ang mga OFW bangud mangin mas mahal ang bayad sa pagpadala sang ila kwarta sa Pilipinas bangud maga-id-id ang proseso. Maapektuhan ang balor sang peso sa iban nga kwarta kag mabutang sa alang-alang ang aton ekonomiya.
Ginbuyagyag sa akon ni Congressman Tupas, paagi sa pag-interview ko sa iya sa Saksi sa Gab-i program sang Super Radyo Iloilo, ang mga rason kon ngaa nagkomporme siya sa ginaduso nga hagna kag nakita sini nga ang anti-terrorism law nagapangapin na sa kabuhi kag propredad sang mga Filipino, nagapasiguro pa nga indi maapetuhan ang aton ekonomiya.
Maathag nga indi na kita mahalitan, wala pa sang peligro sa aton talagbasan.
Ang kasuguan nga kontra terorismo magaamlig sa tawo kag magapatin-ad pa sa ekonomiya sang mga Filipino. (bertladera@gmail.com/PN)
