MAY mga 409,757 ka manunudlo kag iban nga school personnel sa private educational institutions sa bug-os nga pungsod, sunu sa report sang Coordinating Council of Private Educational Associations (Cocopea) sadtong Abril 29, 2020.
Samtang, as of Hulyo 16, sunu naman sa Department of Education (DepEd), mga 305,842 na ka mga estudyante sa private schools ang nakasaylo sa public schools para sa natalana nga school opening sa Agosto 24, 2020.
Ina tungod naapektuhan man sang COVID-19 ang ginakita sang ila mga ginikanan sa paghina, ukon indi gid man lubos nadulaan sang ila ginakita, sa pagkadula man sang ila mga trabaho tungod sang quarantine kag lockdown.
Sa sining mga nagsalaylo sa pag-enrol sa public schools, sunu pa gid sa DepEd, mga 192,471 sini ang mga bumulutho sa elementarya, 77,369 sa junior high school, 29,956 sa senior high school, kag 6,046 ang halin sa grupo sang mga PWDs ukon ang mga non-graded.
Sa DepEd report sang Hulyo 17, 2020, sunu sa Panay News, mga 1,169,976 pa lang ang naka-enrol sa private schools sa 17 ka rehiyon sang pungsod. Mga 27 porsyento lang ini sang naka-enrol sang nagligad nga tuig nga mga 4,304,676.
Samtang nagabaton pa ang DepEd sang mga late enrollees.
Tungod sining pagnubo sang enrolment sa private schools, mangin manubo man ang masukot nga tuition kag iban nga fees sa mga estudyante, nga daan indi na sila mapahanugutan sa pagpasaka pa sang ila sulukton sa eskwelahan.
In fact, indi man gani sila makasukot sing mas mataas kay impractical na ini sa subong nga kahimtangan sang pangabuhi bisan sa mga may ikasarang. Ginaayu pa gani sang iban nga ginikanan nga panubuon ang tuition sa private schools.
Magadugang man ang kinahanglan nga mga manunudlo sa “distance education”, partikular sa online learning, tungod ideally sa online learning diutay lang ang mga estudyante ang kinahanglan per teacher, nga mangin dugang man nga galastuhon sang eskwelahan.
Ang bug-os nga klase, sa public school (galab-ut 60 kada klase) ukon sa private (maximum nga 40), pwede tungaon ukon tatlo pa ini ka parti para sa duha ukon tatlo man ka manunudlo.
Ining dugang nga manunudlo sa paggamay sang klase sa private school dugang man ini nga galastuhon sang eskwelahan samtang diutay na lang ang masukot sa mga estudyante.
Sa isa ka bahin, tungod sa madamo nga nagasalaylo nga mga estudyante sa public schools, posible man nga may mawad-an ubra nga mga manunudlo sa private schools tungod indi na sila kinahanglan nga ma-rehire kag mawad-an sing trabaho.
Tungod sini nagapanawagan ang Cocopea sing bulig halin sa gobyerno.
Sunu gani sa Cocopea managing director nga si Joseph Noel Estrada, either magabaton sila sing kubos nga sweldo ukon wala na gid tungod sa “no work no pay” policy nga skema sa private schools sa pag-abot sang school opening sa Agosto 24, 2020.
Ginpahanumdum man niya nga ang mga manunudlo sa private schools gina-hire by contract kag mawad-an na ini sila ubra pagkatapos sang ila mga kontrata kon indi na sila kinahanglan.
Ang ginapangabay gani niya nga mabuligan ang ining mga manunudlo nga malakip sa Social AmeliarationProgram (SAP) sang DSWD kon mawad-an na gid man sila sing ubra.
Sa magapabilin pa sa pagtudlo sa private schools, ginapangabay ni Estrada nga tagaan sing subsidy ang ining mga eskwelahan para sa sweldo sang mga manunudlo kag sa iban pa nga kinahanglanon sang eskwelahan.
Salamat kay napamatian sang DepEd ang ila ginapangabay. Nagpasalig ang DepEd nga matagaan gid man ang mga private schools sing bulig, labi na gid para sa mga estudyante kag mga manunudlo nga ma-apektuhan sang Covid-19.
“Iyan po ay ibinibigay natin doon sa mga paaralan para mabigyan ng assistance in the form of tuition and teachers’ subsidy ‘yung mga paaralan natin para hindi po magsarado (That’s given to schools to provide assistance in the form of tuition and teachers’ subsidy so that the schools will not shut down),” siling gani ni DepEd Undersecretary for Planning Service and Field Operations Jesus Mateo sa isa ka virtual public briefing./PN
