ITUGOT ninyo anay nga masabat naton ang pamangkot sa Iningles sang isa ko ka abyan kon bala may kabuhi nga wala katapusan, ukon “immortality”, para sa tawo?
Well, for sure, God did not mean to live alone throughout eternity. That must be a very sad reality. God needs His devoted children to enjoy it with Him through all that endless time.
***
Nangin “shocking” sa University of the Philippines community ang balita halin sa kay Defense Secretary Lorenzana nga ginatapos na niya ang UP-DND Agreement nga ginpirmahan sadtong Hunyo 30, 1989.
Ining Agreement, ukon kasugtanan, naga-bawal sang presensya sang military kag police force sa sulod sang UP premises, except kon may hot pursuit ukon kasubong nga emerhensya.
Nagapasalig ining Agreement sing wala upang sang “intimidating presence” sang mga militar kag mga pulis sa pag-enjoy sang mga manunudlo kag mga estudyante sa UP sang Academic Freedom, ukon hilway kag mapanuri (paagi sa inquiry and research) nga pagpanudlo kag pagtuon sa Higher Education. Bastante na para sa ila ang security personnel sang UP.
Kon ngaa ginapauntat ang pagpatuman sang UP-DND Agreement sang Hunyo 30, 1989, sunu kay Secretary Lorenzana, ina kuno tungod kay ang UP-Dilliman kag pitu pa sang iya constituent universities sa pungsod, nangin isa ka “haven”, ukon dalangpan kag panaguan, sang mga myembro sang CPP-NPA. Diri man kuno ang madamo nga estudyante ginapang-recruit sa pagsulod sa ila armado nga hublag.
Sa pag-aha sa kay Lorenzana nga sugilanunan anay ini, siling ni Lorenzana nga kinahanglan anay sabton sang UP authorities kon ngaa may mga estudyante sang state university ang na-encuentro sang tropa sang gobyerno nga nalakip sa mga napatay nga mga rebelde.
Diri bala matuod natun-an sining mga UP student ang indi patas nga pagpakamalaut kag ang pagpakigsumpong na sa aton maki-Demokrasya nga gobyerno upod sang mga maka-komunista nga grupo sa idalom sang pila nila ka manunudlo? Tungod man bala kay ginapabay-an lang sang UP authorities nga mabuyok ining mga estudyante sang mga progresibo nga pagpati kag mag-upod sa armado nga paghublag batok sa aton gobyerno?
Tungod man bala sini nga kinahanglan na ang bag-o nga kasugtanan agud indi mabutang naman sa peligro ang aton Demokrasya diri mismo sa UP?
Mahibal-an naton ini kon matigayon gid man ining pakigsugilanon sang UP authorities kag sang Department of National Defense (DND).
***
By the way, ginpanubli pa sang mga unibersidad sa karon nga panahon ang ining ideya sang Academic Freedom sa Greece, ang iloy-iloy sang Demokrasya.
Diri nagsugod ang pagpamuno sa mga pumuluyo paagi sa botohan sang ila mga representante. Diri man sa Greece ginapasanyog ang mataas nga kinaalam kag pilosopiya, arte kag matayog nga values sang pagkatao kag sang katilingban.
Nonetheless, nagka-problema man ang gobyerno sang Greece, nga isa ka welfare state, kon paano mapasalig sing lubos ang pagpatuman sang Academic Freedom sa mga unibersidad sini.
Ang problema gid sa pagpatuman sing lubos sining Academic Freedom nagsugod sang agawin (coup d’etat) sadtong 1967 ang gobyerno sang military kag ginbuslan sang Military Junta, nga sang ulihi nag-collapse man sadtong 1974.
Liwat napasanyog ang Academic Freedom sa mga unibersidad sang kasuguan nga nagpatuman sang “Academic Asylum Rule”.
Naga-prohibir ining “Rule” sang military kag police force sa pagpahilabot sa aktibidades sa Higher Education sa mga unibersidad.
Sang ulihi ugaling, sa lain-lain nga rason, na-repeal ang iban nga provision sini, nabalik liwat ini, tubtub sining pag-repeal liwat sini sadtong Agosto 2019.
Ang rason sang pag-repeal sini sadtong 2019 amo ang “misuse by persons who psychologically or physically harass students, teachers and staff within the universities and damage public property by engaging in illegal activities on university campus that have no relation to research, teaching, or free expression in general, and the abuse of asylum by perpetrators who commit crimes outside of the university premises and then seek refuge within them to take advantage of the rule.”
Wala na kita ugaling kahibalo kon ano ang nadangtan sining ulihi sang mga hitabo sa kontrobersya nila sa Academic Freedom./PN
